1.jpg)
Av. Hakan ElçiKısa cevap: 11 Ağustos 2026 tarihli ve 33337 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikle, Galatasaray Ortaokulunu tamamlayan öğrencilerin Galatasaray Lisesine geçebilmesi için Bakanlıkça yapılan merkezi sınavda (LGS) ilk yüzde 4 arasında yer alma şartı getirildi. Değişiklik dört maddelik: bir tanım güncellendi, bir ibare değiştirildi, liseye geçiş bendine yüzde 4 şartı eklendi ve bir geçici madde ihdas edildi. Geçici Madde 1, yeni şartın 2026-2027 eğitim-öğretim yılından önce İlkokul birinci sınıfa kaydolan öğrenciler hakkında uygulanmayacağını söylüyor. Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girdi, ancak geçici madde nedeniyle fiilen ilk kez 2034 yılında yapılacak merkezi sınavda uygulanacak. Bugün Galatasaray İlkokulu ve Ortaokulunda okuyan hiçbir öğrenci bu şarta tabi değildir.
Düzenlemenin Künyesi
| Başlık | İçerik |
|---|---|
| Adı | Galatasaray Üniversitesine Bağlı Galatasaray Lisesi, Galatasaray Ortaokulu ve Galatasaray İlkokulu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik |
| Yayım | 11 Ağustos 2026 Salı, 33337 sayılı Resmî Gazete |
| Düzenleyen | Millî Eğitim Bakanlığı |
| Değiştirilen metin | 6/2/2015 tarihli ve 29259 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Galatasaray Üniversitesine Bağlı Galatasaray Lisesi, Galatasaray Ortaokulu ve Galatasaray İlkokulu Yönetmeliği |
| Değişen maddeler | 4. madde (tanımlar), 7. madde (başarıya öncelik ilkesi), 12. madde (liseye öğrenci kabulü) ve yeni Geçici Madde 1 |
| Madde sayısı | 6 madde (1-4: değişiklik, 5: yürürlük, 6: yürütme) |
| Yürürlük | Yayımı tarihinde, yani 11 Ağustos 2026 |
| Yürütme | Millî Eğitim Bakanı ile Galatasaray Üniversitesi Rektörü birlikte |
| Esas değişiklik | Galatasaray Ortaokulundan Galatasaray Lisesine geçişte merkezi sınavda ilk yüzde 4 şartı |
| Geçiş hükmü | 2026-2027 eğitim-öğretim yılından önce İlkokul birinci sınıfa kaydolanlar kapsam dışı |
Değişen Dört Madde: Önce ve Sonra
Değişiklik yönetmeliği kısa olmakla birlikte, dört maddesinin her biri farklı bir işlev görüyor. Birinci ve ikinci madde terim güncellemesi, üçüncü madde asıl kuralı koyuyor, dördüncü madde ise koyduğu kuralı sekiz yıl geriye itiyor.
| Madde | Önceki hâli | Yeni hâli | Niteliği |
|---|---|---|---|
| MADDE 1 (Yönetmelik m.4/1-h) | "Ortak sınav" tanımı | "Merkezi sınav: Sınavla öğrenci alan ortaöğretim kurumlarına öğrenci yerleştirme amacıyla Bakanlıkça yapılan sınavı" | Terim güncellemesi. TEOG döneminden kalan "ortak sınav" ibaresi, bugünkü LGS uygulamasının resmî adı olan "merkezi sınav" ile değiştirildi |
| MADDE 2 (Yönetmelik m.7/1) | "...ortak sınavlarda başarılı olarak giriş şartlarını yerine getiren öğrenciler..." | "...merkezi sınavda başarılı olarak giriş şartlarını yerine getiren öğrenciler..." | Birinci maddeyle uyumlaştırma. Maddi bir değişiklik getirmiyor |
| MADDE 3 (Yönetmelik m.12/1-a) | "Galatasaray Ortaokulunu tamamlayan öğrenciler... Yeterlilik Sınavına tabi tutulurlar" | "Galatasaray Ortaokulunu tamamlayan ve Bakanlıkça yapılan merkezi sınav sonuçları uyarınca ilk yüzde 4 arasında yer alan öğrenciler... Yeterlilik Sınavına tabi tutulurlar" | Asıl değişiklik. Liseye geçişe yeni ve bağımsız bir eşik eklendi |
| MADDE 4 (Yeni Geçici Madde 1) | Yoktu | "Bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik ile 12 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendine eklenen ibare, 2026-2027 eğitim-öğretim yılından önce İlkokul birinci sınıfa kaydolan öğrenciler hakkında uygulanmaz" | Geçiş hükmü. Kuralın kimlere uygulanmayacağını belirliyor |
Galatasaray Kurumuna Giriş Nasıl İşliyor?
Değişikliğin ağırlığını anlamak için önce Galatasaray Kurumunun kendine özgü yapısını görmek gerekiyor. Yönetmeliğin 6. maddesindeki bütünlük ilkesi, ilkokul, ortaokul, lise ve yükseköğrenim birimlerinin "bir bütün teşkil ettiğini" söyler. Bu bütünlük, 1992 tarihli Türk-Fransız Anlaşmasına ve 3993 sayılı Galatasaray Üniversitesi Kuruluş Kanununa dayanır. Kuruma giriş iki ayrı kapıdan olur.
| Kademe | Giriş usulü | Kontenjan | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Galatasaray İlkokulu 1. sınıf | Kura. Noter, İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü temsilcisi ve okul yetkilileri huzurunda piyango yöntemiyle çekilir. Yedek liste düzenlenmez | Her yıl en çok 50 öğrenci | Yönetmelik m.10 |
| Galatasaray Ortaokulu | Sınavsız geçiş. İlkokulu başarıyla tamamlayan öğrenci kayıt hakkına sahiptir | Sınıf mevcudu en çok 30 | Yönetmelik m.11 |
| Galatasaray Lisesi (içeriden) | Ortaokulu tamamlayan öğrenci, Fransızca ve Türkçe Yeterlilik Sınavına girer. İki dilden de 100 üzerinden 70 alan 9. sınıfa, alamayan Fransızca hazırlık sınıfına kabul edilir. Yeni: buna ek olarak merkezi sınavda ilk yüzde 4 şartı | Ortaokul mezunu grubu kadar | Yönetmelik m.12/1-a |
| Galatasaray Lisesi (dışarıdan) | Diğer ortaokulları bitirenler arasından, Bakanlıkça belirlenen yerleştirmeye esas puanla (LGS tercih ve yerleştirme) | Her öğretim yılı başında 100 öğrenci, Fransızca hazırlık sınıfına | Yönetmelik m.12/1-b |
Değişiklikten önceki tablo şuydu: kura ile ilkokula giren bir çocuk, başarısızlık nedeniyle sınıf tekrarına düşmediği sürece, merkezi sınava hiç girmeden ilkokul, ortaokul ve lise boyunca aynı kurumda okuyabiliyordu. Liseye geçişteki tek süzgeç, dil yeterliliğini ölçen ve başarısızlık hâlinde öğrenciyi okuldan çıkarmayıp hazırlık sınıfına yönlendiren Yeterlilik Sınavıydı. Yeni düzenleme, bu zincire dışarıdan bir eşik yerleştiriyor.
İki Kapı Arasındaki Fark Ne Kadar Daraldı?
Yeni şartın ölçüsünü anlamak için iki giriş yolunu yan yana koymak gerekiyor. Dışarıdan gelen 100 öğrenci için Galatasaray Lisesi, yıllardır Türkiye'nin en yüksek taban puanlı liseleri arasında ilk sırada yer alıyor ve yaklaşık binde birlik bir dilime karşılık geliyor. İçeriden geçiş için getirilen eşik ise yüzde 4.
| Ölçüt | Dışarıdan giriş (m.12/1-b) | İçeriden geçiş (m.12/1-a, yeni) |
|---|---|---|
| Aranan sıralama | Fiilen ilk yüzde 0,01 civarı (yerleştirme sonucuna göre oluşan taban) | İlk yüzde 4 |
| 2026 LGS verisiyle yaklaşık karşılığı | İlk 100 öğrenci bandı | İlk 39.774 öğrenci |
| Eşiğin belirlenme biçimi | Tercih ve yerleştirme sonucunda kendiliğinden oluşur, önceden sabit değildir | Yönetmelikte sabit oran olarak yazılıdır |
| Ek sınav | Yok, doğrudan Fransızca hazırlık sınıfına alınır | Var. Yüzde 4 şartını sağlayan öğrenci ayrıca Fransızca ve Türkçe Yeterlilik Sınavına girer |
| Öğrenim ücreti | Yerleştirmeye esas puanla yerleşen gündüzlü öğrenciden öğrenim ücreti alınmaz (m.9/4) | Gündüzlü öğrenci, yıllık yatılılık ücretinin üçte biri oranında öğrenim ücreti öder (m.9/4) |
Tablodan çıkan sonuç iki yönlüdür. Bir yandan yüzde 4, dışarıdan giriş için fiilen aranan seviyenin yanında oldukça geniş bir banttır; Galatasaray Ortaokulu gibi seçici bir kurumdan mezun olan öğrenci grubunun büyük çoğunluğunun bu eşiği aşması beklenir. Öte yandan bu, ilk kez tek bir sınav gününün sonucuna bağlı bir eleme anlamına gelir. Sınav günü hastalanan, sınavı geçersiz sayılan ya da o gün beklenenin altında bir sonuç alan öğrenci, sekiz yıl okuduğu kurumda liseye devam hakkını kaybedebilir.
Sayılarla Yüzde 4
Yüzdelik dilimin somut karşılığı her yıl sınava giren aday sayısına göre değişir. 2026 verileriyle tablo şöyledir.
| Veri | 2026 LGS |
|---|---|
| Merkezi sınava başvuran aday (yurt içi) | 1.022.104 |
| Sınava fiilen katılan aday | 994.358 |
| Katılım oranı | yüzde 97,23 |
| Yüzde 4'ün sayısal karşılığı | yaklaşık 39.774 öğrenci |
| Yüzde 1'in sayısal karşılığı | yaklaşık 9.944 öğrenci |
| Puan karşılığı (2025 verisiyle kabaca) | 450 puan bandı, 2025 yılında yaklaşık yüzde 3,70 dilime denk geliyordu. Yüzde 4 eşiği bu bandın hemen altına düşer |
Puan karşılığı her yıl sınavın zorluğuna ve aday sayısına göre değiştiği için, yönetmelikteki oranın sabit bir puana bağlanması mümkün değildir. Kuralın sabit olan yanı orandır; o oranın hangi puana karşılık geleceği ise ilgili yılın merkezi sınav sonuçları açıklandığında belli olur. Bu, öğrenci ve veli açısından öngörülebilirliği azaltan bir yandır: hedef, önceden bilinen bir puan değil, o yıl oluşacak bir sıralamadır.
Kural Fiilen Hangi Yıl Uygulanacak?
Bu, yazının en çok yanlış anlaşılmaya açık noktasıdır. Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girdi, ancak Geçici Madde 1 nedeniyle uygulama alanı 2026-2027 eğitim-öğretim yılında ilkokul birinci sınıfa kaydolan kuşakla başlıyor. O kuşağın merkezi sınava girmesine ise sekiz yıl var.
| Eğitim-öğretim yılı | 2026-2027'de birinci sınıfa başlayan öğrencinin bulunduğu kademe |
|---|---|
| 2026-2027 | İlkokul 1. sınıf |
| 2027-2028 | İlkokul 2. sınıf |
| 2028-2029 | İlkokul 3. sınıf |
| 2029-2030 | İlkokul 4. sınıf |
| 2030-2031 | Ortaokul 5. sınıf |
| 2031-2032 | Ortaokul 6. sınıf |
| 2032-2033 | Ortaokul 7. sınıf |
| 2033-2034 | Ortaokul 8. sınıf. Haziran 2034: merkezi sınav |
| 2034-2035 | Liseye geçiş. Yüzde 4 şartının ilk kez fiilen uygulanacağı yıl |
Bu tablo, yönetmeliğin 20. maddesindeki süre düzenlemesine dayanır: ilkokul dört yıl, ortaokul dört yıl. Sınıf tekrarı yapan öğrenciler için takvim bir yıl kayar. Sonuç olarak bugün Galatasaray İlkokulu veya Ortaokulunda okuyan hiçbir öğrenci bu şarta tabi değildir ve 2027 ile 2033 yılları arasında liseye geçecek olan hiçbir öğrenci yüzde 4 eşiğiyle karşılaşmayacaktır. Yönetmeliğin bu yönüyle uzun bir geçiş süresi tanıdığını, düzenleyici işlemlerde sık rastlanmayan ölçüde koruyucu bir geçiş hükmü içerdiğini belirtmek gerekir.
Sınav ve yerleştirme kurallarını değiştiren bir başka yönetmelik değişikliğinin hukuki çözümlemesi için Jandarma görevde yükselme yönetmeliği değişikliğine ilişkin yazımızı inceleyebilirsiniz.
Asıl Tartışma: 23 Temmuz Kurası ile 11 Ağustos Yönetmeliği Arasındaki On Beş Gün
Geçici Madde 1 sekiz yıllık bir koruma sağlıyor, ancak korumanın başladığı çizgi tam da bu yılın kura sürecinin bittiği yere denk düşüyor. Galatasaray Lisesinin kendi duyurularından çıkan takvim şöyledir.
| Tarih | Olay |
|---|---|
| 26 Haziran 2026 | Galatasaray İlkokulu 2026-2027 kura duyurusu yayımlandı |
| 2 Temmuz 2026 | Randevu sistemi açıldı |
| 4 - 21 Temmuz 2026 | Kura kayıt süresi. Toplam 9.502 aday kura çekilişi için kayıt yaptırdı |
| 23 Temmuz 2026 | Kura çekildi. Noter, Beyoğlu İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü temsilcisi ve okul yetkilileri huzurunda, yedek liste olmaksızın 50 öğrenci belirlendi |
| 24, 25 ve 27 Temmuz 2026 | Kazanan adayların tamamı kayıt beyanında bulundu. Okul, süreci 27 Temmuz tarihli duyuruyla tamamlanmış ilan etti |
| 11 Ağustos 2026 | Liseye geçişe merkezi sınavda ilk yüzde 4 şartı getiren yönetmelik Resmî Gazete'de yayımlandı |
Aradaki fark, kayıt beyanlarının tamamlandığı 27 Temmuz ile yönetmeliğin yayımlandığı 11 Ağustos arasında on beş gündür. Kura başvurularının açıldığı 4 Temmuz ile yönetmeliğin yayımı arasında ise otuz sekiz gün vardır. Bu takvim, 9.502 velinin başvuru kararını verdiği ve 50 ailenin kayıt beyanında bulunduğu anda yürürlükte olan hukuki çerçevenin, kayıt tamamlandıktan sonra değiştiği anlamına gelir.
Geçici Madde 1'in İki Okuması: 50 Öğrenci Kapsamda mı?
Geçici Madde 1'in lafzı şudur: "2026-2027 eğitim-öğretim yılından önce İlkokul birinci sınıfa kaydolan öğrenciler hakkında uygulanmaz." Bu cümle iki farklı biçimde okunabilir ve iki okuma, 23 Temmuz kurasını kazanan 50 öğrencinin durumunu tam ters yönde belirler.
| Birinci okuma (kuşak ölçütü) | İkinci okuma (kayıt tarihi ölçütü) | |
|---|---|---|
| Cümlenin anlamı | "2026-2027 öğretim yılından önceki öğretim yıllarında birinci sınıfa kaydolanlar", yani hâlihazırda ikinci sınıf ve üzerinde okuyan öğrenciler | "Kayıt işlemi 2026-2027 eğitim-öğretim yılı başlamadan önce yapılmış olan öğrenciler", yani kaydı Eylül 2026'dan önce tamamlanmış olanlar |
| 23 Temmuz kurasını kazanan 50 öğrenci | Kapsam içinde. Yüzde 4 şartına tabi olurlar | Kapsam dışında. Kayıt beyanları 24-27 Temmuz 2026'da, yani öğretim yılı başlamadan tamamlandı |
| Kuralın ilk uygulanacağı kuşak | 2026-2027'de birinci sınıfa başlayanlar, yani 2034 merkezi sınavı | 2027-2028'de birinci sınıfa başlayanlar, yani 2035 merkezi sınavı |
| Lehine olan argüman | Maddenin kenar başlığı "Yeni kayıt yüzdelik dilimi"dir; düzenleyici, yeni gelecek kuşağı kastettiğini başlıkta göstermiştir. Geçiş hükümlerinde ölçüt genellikle kuşaktır | Metin "eğitim-öğretim yılından önce kaydolan" diyor, "önceki eğitim-öğretim yıllarında kaydolan" demiyor. Eğitim-öğretim yılı Eylül'de başlar; Temmuz'daki kayıt bu tarihten öncedir. Tereddüt hâlinde ilgili lehine yorum ilkesi işler |
Birinci okuma, düzenlemenin amacına daha yakın görünmektedir. Ancak ikinci okuma da savunulabilir bir lafzî temele sahiptir ve idare hukukunda, kişilerin hukuki durumunu ağırlaştıran düzenlemelerin dar yorumlanması yerleşik bir yaklaşımdır. Uygulamada bu belirsizliğin, ilgili öğrencilerin liseye geçeceği yıla kadar sürüncemede kalması hâlinde, sekiz yıl boyunca çözülmemiş bir hukuki soru olarak kalacağı açıktır. Belirsizliği gidermenin en pratik yolu, Millî Eğitim Bakanlığından ve Galatasaray Üniversitesi Rektörlüğünden yazılı görüş talep etmektir; aşağıdaki 3 No.lu örnek bunun içindir.
Hukuki Değerlendirme
1. Yönetmeliğin dayanağı ve yetki
Yönetmeliğin 3. maddesindeki dayanak listesi 2015 tarihlidir ve şu normlara atıf yapar: 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu m.14 ve m.44, Türk ve Fransız Hükümetleri arasındaki İkili Anlaşma, 2809 sayılı Kanunun ek 34. maddesi ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 15. maddesi.
Bu son dayanak bakımından iki tespit yapmak gerekir. Birincisi, 652 sayılı KHK'nın 15. maddesi 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK'nın 22. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. İkincisi, mülga 15. madde zaten öğrenci alımını değil, Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğünün görevlerini düzenliyordu. Bugün Millî Eğitim Bakanlığının teşkilat ve görevleri 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde düzenlenmektedir.
Bu tespit tek başına bir iptal sebebi değildir. Değişiklik yönetmelikleri kural olarak ana yönetmeliğin dayanak maddesini yeniden yazmaz ve Danıştay içtihadında, idarenin düzenleme yetkisi başka bir normdan doğuyorsa dayanak maddesinin eskimiş olması işlemi tek başına sakatlamaz. Ancak dayanak listesinin sekiz yıldır güncellenmemiş olması, bir iptal davasında yetki ve şekil unsurunun ayrıca incelenmesini gerektirecek bir noktadır.
2. Milletlerarası Andlaşma ve bütünlük ilkesi
Galatasaray Kurumu, Bakanlar Kurulunun 4/5/1992 tarihli kararıyla onaylanan Türkiye-Fransa Anlaşması ve buna ek protokol üzerine kuruludur. Anayasanın 90. maddesinin son fıkrası uyarınca usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bir yönetmelik hükmünün andlaşmaya aykırı olması, normlar hiyerarşisi bakımından iptal sebebidir.
Yönetmeliğin 6. maddesi, andlaşmaya dayanan bütünlük ilkesini şöyle ifade eder: Kurum, ilkokul, ortaokul, lise ve yükseköğrenim birimleriyle bir bütün teşkil eder ve "bu birimlerin öğrencileri, bir üst düzeydeki eğitim ve öğretimin gerektirdiği niteliklere sahip olmak ve geçiş şartlarını yerine getirmek kaydıyla öğrenimlerini belirtilen öğretim bütünlüğü içerisinde sürdürebilirler."
| Görüş | Dayanak |
|---|---|
| Değişiklik bütünlük ilkesine aykırıdır | Andlaşmanın kurduğu yapı, kuruma bir kez girmiş öğrencinin zincir içinde ilerlemesi esasına dayanır. Merkezi sınav, kurum dışında yapılan ve kurumun eğitim programıyla ilgisi bulunmayan bir ölçme aracıdır. Ayrıca 12. maddenin girişindeki "Eşit Temsilli Türk-Fransız Komitesince kabul edilen kontenjanlara göre" ibaresi, liseye geçiş rejiminin iki taraflı bir istişare süreciyle belirlendiğini gösterir |
| Değişiklik bütünlük ilkesiyle bağdaşır | 6. madde bütünlüğü mutlak saymaz, "geçiş şartlarını yerine getirmek kaydıyla" ifadesiyle şart konulmasına açık kapı bırakır. 7. maddedeki "başarıya öncelik verme" ilkesi de kurumun seçici olmasını meşrulaştırır. Yeterlilik Sınavı zaten bir geçiş şartıdır ve yeni eşik ona eklenmiştir |
Bir iptal davasında bu tartışmanın çözümü, Eşit Temsilli Türk-Fransız Komitesinin sürece dahil edilip edilmediğine bağlı olarak da değişebilir. Yönetmeliğin 12. maddesi öğrenci kabulünü açıkça Komite kararına bağladığı için, Komitenin görüşü alınmadan yapılan bir değişiklikte şekil ve usul yönünden sakatlık iddiası gündeme gelir. Resmî Gazete metninde bu yönde bir bilgi yer almamaktadır.
3. Hukuki güvenlik ve haklı beklenti
Anayasanın 2. maddesindeki hukuk devleti ilkesi, hukuki güvenlik ve belirlilik alt ilkelerini içerir. Anayasa Mahkemesi ve Danıştay kararlarında bu ilke, bireylerin mevcut hukuki düzenlemelere güvenerek geleceğe yönelik planlar yapabilmesini ve bu planların idarenin sonradan yaptığı değişikliklerle beklenmedik biçimde boşa çıkarılmamasını gerektirir.
Somut olayda haklı beklenti iddiasının gücü, yukarıda tabloya dökülen takvimden doğar. Bir veli, çocuğunu 4-21 Temmuz 2026 tarihleri arasında kuraya kaydettirirken yürürlükte olan kurala göre karar vermiştir: kura kazanılırsa, çocuk merkezi sınava girmeksizin liseye kadar aynı kurumda okuyabilecektir. Bu beklenti, kayıt beyanının tamamlanmasından on beş gün sonra değişmiştir.
| Argüman | Karşı argüman |
|---|---|
| Kura başvurusu, yürürlükteki kurallara güvenilerek yapılan bir irade açıklamasıdır. Kaydın tamamlanmasından sonra geçiş rejiminin değiştirilmesi, hukuki güvenlik ilkesini zedeler | Yeni şart geçmişe değil geleceğe etki eder. Öğrenci bugün liseye geçmemektedir, sekiz yıl sonra geçecektir. Sekiz yıllık süre, uyum için fazlasıyla yeterlidir |
| Kuraya katılım kararı bir kez verilmiştir ve geri alınamaz. Aynı çocuk için ertesi yıl kuraya girme imkânı yoktur, çünkü kura yalnızca birinci sınıfa başlayacak yaş grubuna açıktır | Kazanılmış hak, ancak hukuki durumun kesin olarak doğmuş olması hâlinde söz konusu olur. Liseye geçiş hakkı henüz doğmamış, beklenen bir haktır |
| Yönetmelik, kuranın ve kesin kayıtların tamamlanmasını bekleyip ondan sonra yayımlanmıştır. Aynı düzenleme kura duyurusundan önce yapılsaydı, veliler bilerek karar verebilecekti | Yayım tarihi ile kura takviminin çakışması idarenin kasti bir tercihi olmayabilir, düzenleme sürecinin doğal seyri de olabilir |
Bu tartışmanın hukuki sonucu, yukarıdaki bölümde ele alınan yorum sorununa da bağlıdır. Geçici Madde 1'in ikinci okuması benimsenirse, yani Temmuz 2026'da kaydı tamamlanan 50 öğrenci kapsam dışı sayılırsa, haklı beklenti sorunu büyük ölçüde ortadan kalkar.
4. Eğitim hakkı bakımından
Anayasanın 42. maddesi kimsenin eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağını düzenler. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine Ek 1 No.lu Protokolün 2. maddesi de eğitim hakkını güvence altına alır. Ancak her iki hüküm de belirli bir okulda okuma hakkı vermez; devletin mevcut eğitim kurumlarına erişimi ayrımcılık yapmaksızın ve öngörülebilir kurallarla düzenlemesini gerektirir.
Bu çerçevede yüzde 4 şartının kendisi, eğitim hakkına aykırı sayılamaz. Seçici bir okula girişte başarı ölçütü aramak, devletin takdir alanı içindedir. Tartışma, ölçütün içeriğinde değil, getiriliş biçiminde ve öngörülebilirliğinde düğümlenmektedir.
5. Yönetmelikte kalan boşluk: eşiği aşamayan öğrenci ne olacak?
Değişiklik, yüzde 4 şartını koyuyor ancak bu şartı sağlayamayan öğrencinin durumunu düzenlemiyor. Yönetmeliğin mevcut hükümlerinde de karşılık yok:
| Durum | Yönetmelikteki karşılığı |
|---|---|
| Ortaokulda iki kez sınıf tekrarı | m.26/2: Okulla ilişik kesilir, nakil velinin ikametgâhına en yakın okula yapılır |
| Yeterlilik Sınavında 70 puanın altında kalma | m.12/1-a: Öğrenci okuldan çıkarılmaz, Fransızca hazırlık sınıfına kabul edilir |
| Merkezi sınavda yüzde 4 eşiğini aşamama | Hüküm yok. Öğrencinin nereye yerleşeceği, ortaokulla ilişiğinin nasıl sonlanacağı, tercih sürecinin nasıl işleyeceği düzenlenmemiştir |
Boşluk, uygulamada Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinin genel hükümleriyle doldurulacaktır: öğrenci, merkezi sınav puanıyla tercih yapacak ya da adrese dayalı yerleştirmeye tabi olacaktır. Ancak bu sonuç, yönetmelikte açıkça yazılmadığı için idari uygulamaya bırakılmıştır. Kişilerin hukuki durumunu doğrudan etkileyen bir sonucun düzenleyici işlemde gösterilmemesi, belirlilik ilkesi bakımından eleştiriye açıktır. Ayrıca merkezi sınavın Galatasaray Ortaokulu öğrencileri için fiilen zorunlu hâle geldiği, ancak bu zorunluluğun yönetmelikte açıkça ifade edilmediği de not edilmelidir; sınava girmeyen öğrencinin yüzde 4 şartını sağlaması kavram olarak mümkün değildir.
Tek fıkralık bir yönetmelik değişikliğinin nasıl okunması gerektiğine ve bu tür düzenlemelerde bağlamın neden metinden daha önemli olduğuna dair bir başka örnek için kıyı ve sahil şeritlerinin protokolle kiralanmasına ilişkin yönetmelik değişikliğini incelediğimiz yazımızı inceleyebilirsiniz.
Yönetmeliğe Karşı Dava Yolu ve Süreler
Bir yönetmelik, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu anlamında düzenleyici işlemdir ve iptal davasına konu olur. Menfaati ihlal edilen gerçek ve tüzel kişiler dava açabilir; velilerin, öğrencilerin ve eğitim alanında faaliyet gösteren derneklerin menfaat ilişkisi bulunduğu kabul edilir.
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| Dava türü | İptal davası. İYUK m.2/1-a |
| Görevli yargı yeri | Uygulamada Danıştay. 2575 sayılı Danıştay Kanunu m.24/1-c, bakanlıklarca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı açılacak davaları Danıştayın ilk derece görevine bırakır. Bu yönetmelik tek bir kuruma ilişkin olmakla birlikte, merkezi sınav yoluyla ülke genelinden başvuru alması nedeniyle ülke çapında uygulanacak nitelikte kabul edilmesi beklenir |
| Görevli daire | Danıştay Sekizinci Dairesi. Öğrenci işleri ve eğitim-öğretim uyuşmazlıkları bu dairenin görev alanındadır |
| Görev tereddüdü hâlinde | Dava yanlış yargı yerinde açılırsa dava reddedilmez; İYUK m.15/1-a uyarınca dosya görevli mahkemeye gönderilir. Bu nedenle görev tereddüdü, süre kaybı riskinden daha az önemlidir |
| Dava açma süresi | 60 gün. İYUK m.7/1 ve m.7/4 uyarınca süre, düzenleyici işlemin ilan tarihini izleyen günden başlar. Resmî Gazete'de yayım 11 Ağustos 2026 olduğuna göre süre 12 Ağustos 2026'da işlemeye başlar |
| Son gün | Altmışıncı gün 10 Ekim 2026 Cumartesiye rastladığından, İYUK m.8/2 uyarınca süre takip eden ilk iş günü olan 12 Ekim 2026 Pazartesi mesai bitiminde dolar |
| Süre kaçırılırsa | Hak tamamen kaybolmaz. İYUK m.7/4'ün ikinci cümlesi uyarınca, düzenleyici işlemin uygulanması üzerine ilgililer düzenleyici işleme, uygulama işlemine ya da her ikisine karşı birden dava açabilir. Somut olayda bu, 2034 yılında bir öğrencinin liseye kaydının reddedilmesi hâlinde, o ret işlemiyle birlikte yönetmelik hükmünün de dava edilebileceği anlamına gelir |
| Yürütmenin durdurulması | İYUK m.27 uyarınca, işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması şartlarının birlikte gerçekleşmesi hâlinde istenebilir. Somut olayda uygulama sekiz yıl sonraya bıraktırıldığı için, "telafisi güç zarar" şartının bugün için karşılanması zordur |
| Temyiz | Danıştay dava dairesinin ilk derece olarak verdiği karara karşı Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açıktır |
İdari dava açma sürelerinin nasıl hesaplandığı, sürenin hafta sonuna ya da çalışmaya ara verme dönemine rastlaması hâlinde ne olacağı için hukukta süreler rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Bir yönetmeliğe karşı Danıştayda açılacak iptal davasının usulü, dilekçe biçimi ve yürütmenin durdurulması talebinin nasıl kurulacağı için e-PYS ve dijital proje yönetmeliklerini ele aldığımız yazımızı inceleyebilirsiniz.
Dilekçe Örnekleri
Aşağıdaki dört örnekten ikisi dava, ikisi idareye başvuru içindir. 1 No.lu örnek avukat aracılığıyla açılacak dava için, 2 No.lu örnek velinin kendi adına açacağı dava için, 3 ve 4 No.lu örnekler ise dava açmadan önce belirsizliği gidermek ve idari süreci başlatmak isteyenler içindir. Örnekler somut olaya göre uyarlanmalıdır; köşeli parantez içindeki alanlar doldurulacak yerleri gösterir.
Örnek 1: Danıştaya Yönetmelik İptali ve Yürütmenin Durdurulması Dilekçesi (Vekil Aracılığıyla)
| DANIŞTAY DAVA DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ (VEKİL ARACILIĞIYLA) |
|---|
|
DANIŞTAY BAŞKANLIĞINA YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEPLİDİR DAVACI : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [.....]), [Öğrencinin adı] velisi sıfatıyla ADRES : [Adres] VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] ([Baro] Barosu, Sicil No: [.....]) ADRES : [Büro adresi, UETS/KEP adresi] DAVALILAR : 1- Millî Eğitim Bakanlığı / ANKARA 2- Galatasaray Üniversitesi Rektörlüğü / İSTANBUL D. KONUSU : 11/8/2026 tarihli ve 33337 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Galatasaray Üniversitesine Bağlı Galatasaray Lisesi, Galatasaray Ortaokulu ve Galatasaray İlkokulu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesi ile Yönetmeliğin 12. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine eklenen "ve Bakanlıkça yapılan merkezi sınav sonuçları uyarınca ilk yüzde 4 arasında yer alan" ibaresinin ve aynı Yönetmeliğin 4. maddesi ile ihdas edilen Geçici Madde 1 hükmünün; öncelikle yürütmesinin durdurulması ve devamında iptali talebidir. YAYIM TARİHİ : 11.08.2026 (Süresi içindedir) AÇIKLAMALAR 1. Davacının menfaat ilişkisi. Müvekkilin velisi bulunduğu [Öğrencinin adı], Galatasaray İlkokulu birinci sınıfına [tarih] tarihinde noter huzurunda çekilen kura sonucunda kabul edilmiş ve kayıt işlemleri [tarih] tarihinde tamamlanmıştır. Dava konusu düzenleme, müvekkilin çocuğunun Galatasaray Lisesine geçiş rejimini doğrudan belirlediğinden, İYUK m.2/1-a anlamında güncel ve kişisel menfaat ilişkisi mevcuttur. 2. Dava konusu düzenleme. Dava konusu Yönetmeliğin 3. maddesiyle, Galatasaray Ortaokulunu tamamlayan öğrencilerin Galatasaray Lisesine geçebilmesi için, Bakanlıkça yapılan merkezi sınav sonuçlarına göre ilk yüzde 4 arasında yer alma şartı getirilmiştir. Değişiklikten önce ortaokulu tamamlayan öğrenci, yalnızca Fransızca ve Türkçe Yeterlilik Sınavına tabi tutulmakta, bu sınavda yeterli puanı alamaması hâlinde dahi kurumdan çıkarılmayıp Fransızca hazırlık sınıfına kabul edilmekteydi. 3. Düzenleme, Milletlerarası Andlaşmaya dayanan bütünlük ilkesine aykırıdır. Galatasaray Kurumu, Bakanlar Kurulunun 4/5/1992 tarihli ve 92/2991 sayılı kararıyla onaylanan Türkiye Cumhuriyeti ile Fransız Cumhuriyeti arasındaki Anlaşma ve Ek Protokole dayanmaktadır. Anayasanın 90. maddesinin son fıkrası uyarınca bu andlaşma kanun hükmündedir. Yönetmeliğin 6. maddesinde ifadesini bulan bütünlük ilkesi, Kurumun ilkokuldan yükseköğrenime uzanan tek bir eğitim zinciri oluşturması esasına dayanır. Kurumun kendi eğitim programıyla ilgisi bulunmayan, ülke genelinde uygulanan bir merkezi sınavın sonucunun bu zincire eleme ölçütü olarak yerleştirilmesi, andlaşmanın kurduğu yapıyla bağdaşmamaktadır. 4. Eşit Temsilli Türk-Fransız Komitesinin görüşü alınmamıştır. Yönetmeliğin 12. maddesinin birinci fıkrası, liseye öğrenci kabulünü açıkça "Milletlerarası Andlaşma ve Ek Protokol uyarınca Eşit Temsilli Türk-Fransız Komitesince kabul edilen kontenjanlara göre" yapılacağına bağlamıştır. Aynı fıkraya, Komitenin katılımı olmaksızın yeni bir eleme ölçütü eklenmesi, düzenleyici işlemi şekil ve usul yönünden sakatlamaktadır. Bu hususun aydınlatılması için davalı idarelerden, düzenleme sürecine ilişkin tüm yazışmaların ve Komite kararlarının celbini talep ederiz. 5. Düzenleme hukuki güvenlik ilkesine aykırıdır. 2026-2027 eğitim-öğretim yılı için Galatasaray İlkokulu kura süreci 4-21 Temmuz 2026 tarihleri arasında yürütülmüş, kura 23 Temmuz 2026 tarihinde çekilmiş, kazanan adayların kayıt beyanları ise 24, 25 ve 27 Temmuz 2026 tarihlerinde tamamlanmıştır. Dava konusu Yönetmelik, kayıt sürecinin tamamlanmasından yalnızca on beş gün sonra yayımlanmıştır. Veliler, kuraya katılma iradesini o tarihte yürürlükte bulunan hukuki çerçeveye güvenerek açıklamıştır. Anayasanın 2. maddesinde düzenlenen hukuk devleti ilkesinin unsurlarından olan hukuki güvenlik ve belirlilik ilkeleri, kişilerin yürürlükteki kurallara güvenerek yaptıkları planların idarece sonradan boşa çıkarılmamasını gerektirir. 6. Geçici Madde 1 belirsizdir. "2026-2027 eğitim-öğretim yılından önce İlkokul birinci sınıfa kaydolan öğrenciler" ifadesi, kayıt işlemi 2026-2027 eğitim-öğretim yılı başlamadan önce tamamlanan öğrencileri kapsayıp kapsamadığı yönünden açık değildir. Belirlilik ilkesi, düzenleyici işlemin muhataplarının hukuki durumlarını tereddüde yer bırakmayacak açıklıkta göstermesini gerektirir. 7. Eşiği aşamayan öğrencinin durumu düzenlenmemiştir. Yönetmelik, merkezi sınavda ilk yüzde 4 içinde yer alamayan öğrencinin Galatasaray Ortaokulundaki öğrenimini nasıl tamamlayacağını, hangi kuruma yerleştirileceğini ve tercih sürecinin nasıl işleyeceğini düzenlememiştir. Kişilerin hukuki durumunu doğrudan etkileyen bu sonucun düzenleyici işlemde gösterilmemesi, hukuki belirlilik ilkesine aykırıdır. 8. Yürütmenin durdurulması şartları oluşmuştur. Dava konusu düzenleme açıkça hukuka aykırıdır. Uygulanması hâlinde, kura sonucu kuruma kabul edilmiş öğrenciler bakımından tek bir sınav gününün sonucuna bağlı, telafisi imkânsız bir eğitim hakkı kaybı doğacaktır. Bu nedenle İYUK m.27 uyarınca yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi gerekmektedir. HUKUKİ SEBEPLER : Anayasa m.2, m.42, m.90, m.124; 2577 sayılı İYUK m.2, m.7, m.27; 2575 sayılı Danıştay Kanunu m.24; 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu; 3993 sayılı Galatasaray Üniversitesi Kuruluş Kanunu; 4/5/1992 tarihli Türkiye-Fransa Anlaşması ve Ek Protokol; ilgili sair mevzuat. DELİLLER : 11/8/2026 tarihli ve 33337 sayılı Resmî Gazete nüshası; Galatasaray Lisesinin 26/6/2026 tarihli kura duyurusu ile 27/7/2026 tarihli kayıt süreci tamamlandı duyurusu; kura sonuç tutanağı; öğrenci kayıt belgesi; davalı idarelerden celbi talep olunan düzenleme dosyası ve Eşit Temsilli Türk-Fransız Komitesi kararları; her türlü yasal delil. SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan ve resen gözetilecek nedenlerle; 11/8/2026 tarihli ve 33337 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 3. maddesi ile 4. maddesiyle ihdas edilen Geçici Madde 1 hükmünün öncelikle YÜRÜTMESİNİN DURDURULMASINA, yapılacak yargılama sonucunda İPTALİNE, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareler üzerinde bırakılmasına karar verilmesini müvekkil adına saygılarımızla vekâleten talep ederiz. 11.08.2026 Davacı Vekili Av. [Ad Soyad] (İmza) |
Örnek 2: Danıştaya İptal Dilekçesi (Veli Tarafından, Vekil Olmaksızın)
İdari yargıda dava açmak için avukat tutmak zorunlu değildir. Veli kendi adına ve velisi bulunduğu çocuk adına doğrudan dava açabilir. Dilekçe, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılır ve doğrudan Danıştaya, herhangi bir idare mahkemesine ya da bulunduğunuz yerdeki asliye hukuk mahkemesine verilebilir; İYUK m.4 bu üç yolu da mümkün kılar.
| DANIŞTAY DAVA DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ (VEKİL OLMAKSIZIN, VELİ TARAFINDAN) |
|---|
|
DANIŞTAY BAŞKANLIĞINA YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEPLİDİR DAVACI : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [.....]) [Öğrencinin adı] velisi ADRES : [Adres], Telefon: [.....], E-posta: [.....] DAVALILAR : 1- Millî Eğitim Bakanlığı / ANKARA 2- Galatasaray Üniversitesi Rektörlüğü / İSTANBUL D. KONUSU : 11 Ağustos 2026 tarihli ve 33337 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 3. maddesiyle getirilen "merkezi sınav sonuçları uyarınca ilk yüzde 4 arasında yer alan" şartının ve 4. maddesiyle eklenen Geçici Madde 1 hükmünün yürütmesinin durdurulması ve iptali talebidir. AÇIKLAMALAR 1. Çocuğum [Ad Soyad], Galatasaray İlkokulu birinci sınıfına [tarih] tarihinde çekilen kura sonucunda kabul edilmiş, kaydı [tarih] tarihinde yapılmıştır. Bu düzenleme doğrudan çocuğumun liseye geçişini ilgilendirdiği için dava açmakta menfaatim bulunmaktadır. 2. Kuraya başvurduğum tarihte yürürlükte olan kurallara göre, Galatasaray Ortaokulunu tamamlayan öğrenci yalnızca okulun kendi Fransızca ve Türkçe Yeterlilik Sınavına giriyor, bu sınavda başarılı olamasa dahi Fransızca hazırlık sınıfına kabul ediliyordu. Merkezi sınav sonucuna bağlı bir eleme yoktu. 3. Kura başvuruları 4-21 Temmuz 2026 tarihleri arasında alınmış, kura 23 Temmuz 2026 tarihinde çekilmiş, kayıt beyanları ise 24, 25 ve 27 Temmuz 2026 tarihlerinde tamamlanmıştır. Dava konusu Yönetmelik bu tarihlerden sonra, 11 Ağustos 2026'da yayımlanmıştır. Kayıt işlemleri bittikten sonra geçiş kurallarının değiştirilmesi, yürürlükteki kurallara güvenerek karar vermiş velilerin haklı beklentisini ortadan kaldırmaktadır. 4. Yönetmeliğe eklenen Geçici Madde 1, yeni şartın "2026-2027 eğitim-öğretim yılından önce İlkokul birinci sınıfa kaydolan öğrenciler" hakkında uygulanmayacağını söylemektedir. Çocuğumun kaydı 2026-2027 eğitim-öğretim yılı başlamadan önce, Temmuz 2026'da tamamlanmıştır. Bu hükmün kapsamı belirsizdir ve belirsizlik doğrudan çocuğumun hukuki durumunu etkilemektedir. 5. Yönetmelik, yüzde 4 şartını sağlayamayan öğrencinin hangi okula yerleştirileceğini düzenlememiştir. Bu boşluk, öğrencilerin ve velilerin hukuki durumunu belirsiz bırakmaktadır. 6. Galatasaray Kurumu, Türkiye ile Fransa arasındaki 1992 tarihli Anlaşmaya dayanmaktadır ve Yönetmeliğin 6. maddesi Kurumun ilkokuldan üniversiteye uzanan bir bütün oluşturduğunu söylemektedir. Kurum dışında yapılan bir sınavın sonucunun bu bütünlüğe eleme ölçütü olarak yerleştirilmesi, Anlaşmanın kurduğu yapıya aykırıdır. HUKUKİ SEBEPLER : Anayasa m.2, m.42, m.90; 2577 sayılı Kanun m.2, m.7, m.27; ilgili mevzuat. DELİLLER : 11/8/2026 tarihli Resmî Gazete nüshası, kura duyuruları, kura sonuç listesi, öğrenci kayıt belgesi, nüfus kayıt örneği ve her türlü yasal delil. SONUÇ VE İSTEM : Açıkladığım nedenlerle, 11 Ağustos 2026 tarihli ve 33337 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 3. maddesi ile Geçici Madde 1 hükmünün öncelikle yürütmesinin durdurulmasına ve iptaline, yargılama giderlerinin davalı idareler üzerinde bırakılmasına karar verilmesini saygılarımla talep ederim. 11.08.2026 [Ad Soyad] (İmza) Not: Dava dilekçesi, davalı idare sayısından bir fazla nüsha olarak hazırlanır. Harç ve posta gideri yatırılması gerekir. Maddi durumu elverişli olmayanlar dilekçelerinde adli yardım talebinde bulunabilir. |
Dava masraflarını karşılayamayacak durumda olanlar için adli yardım kurumu işletilebilir. Şartları ve talebin reddi hâlinde izlenecek yol için adli yardım talebi ve reddi hâlinde izlenecek yol hakkındaki yazımızı inceleyebilirsiniz.
Örnek 3: Geçici Madde 1'in Kapsamı Hakkında Bilgi Edinme Başvurusu
Dava açmadan önce, çocuğunuzun yeni şart kapsamında olup olmadığını idareden yazılı olarak öğrenmek en pratik yoldur. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu uyarınca idare, başvuruyu en geç on beş iş günü içinde cevaplandırmak zorundadır. Alınacak yazılı cevap, ileride açılacak bir davada delil olarak kullanılabilir.
| BİLGİ EDİNME BAŞVURUSU ÖRNEĞİ (GEÇİCİ MADDE 1'İN KAPSAMI HAKKINDA) |
|---|
|
GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE (Aynı metin MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞINA da gönderilebilir) BAŞVURAN : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [.....]) ADRES : [Adres], Telefon: [.....], E-posta: [.....] KONU : 11/8/2026 tarihli ve 33337 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle ihdas edilen Geçici Madde 1'in kapsamı hakkında bilgi talebidir. AÇIKLAMALAR 11 Ağustos 2026 tarihli ve 33337 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 3. maddesiyle, Galatasaray Ortaokulunu tamamlayan öğrencilerin Galatasaray Lisesine kabulü için merkezi sınavda ilk yüzde 4 arasında yer alma şartı getirilmiştir. Aynı Yönetmeliğin 4. maddesiyle ihdas edilen Geçici Madde 1'de ise bu şartın "2026-2027 eğitim-öğretim yılından önce İlkokul birinci sınıfa kaydolan öğrenciler hakkında uygulanmayacağı" düzenlenmiştir. Velisi bulunduğum [Öğrencinin adı], Galatasaray İlkokulu birinci sınıfına [tarih] tarihinde çekilen kura ile kabul edilmiş ve kayıt işlemleri [tarih] tarihinde tamamlanmıştır. TALEP EDİLEN BİLGİLER 1. Geçici Madde 1'deki "2026-2027 eğitim-öğretim yılından önce İlkokul birinci sınıfa kaydolan öğrenciler" ifadesi, kayıt işlemi 2026-2027 eğitim-öğretim yılı başlamadan önce, yani Temmuz 2026'da tamamlanan öğrencileri kapsamakta mıdır? 2. 23 Temmuz 2026 tarihinde çekilen kura sonucunda Galatasaray İlkokulu birinci sınıfa kabul edilen ve kayıt beyanları 24, 25 ve 27 Temmuz 2026 tarihlerinde tamamlanan öğrenciler, merkezi sınavda ilk yüzde 4 şartına tabi olacak mıdır? 3. Merkezi sınavda ilk yüzde 4 arasında yer alamayan Galatasaray Ortaokulu mezunu öğrencinin öğrenimine hangi kurumda devam edeceği, yerleştirme işleminin nasıl yapılacağı hususunda bir düzenleme veya kurum kararı bulunmakta mıdır? 4. Söz konusu Yönetmelik değişikliğine ilişkin olarak Eşit Temsilli Türk-Fransız Komitesinin görüşü alınmış mıdır? Alınmışsa ilgili karar veya görüş yazısının bir örneğinin tarafıma verilmesini talep ederim. SONUÇ VE İSTEM : 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu uyarınca yukarıda sıralanan hususlarda tarafıma yazılı bilgi verilmesini saygılarımla talep ederim. 11.08.2026 [Ad Soyad] (İmza) Not: Başvuru, kurumun resmî e-posta adresine, e-Devlet üzerindeki Bilgi Edinme hizmetine ya da CİMER'e yapılabilir. Cevap süresi on beş iş günüdür; bilginin başka bir birimden alınması gerekirse bu süre otuz iş gününe kadar uzayabilir. |
Örnek 4: Yönetmelik Hükmünün Değiştirilmesi Talebi (İdareye Başvuru)
Dava süresini kaçıranlar ya da doğrudan dava açmak yerine idari süreci denemek isteyenler için, İYUK m.10 uyarınca idareye başvurma yolu vardır. İdare altmış gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır ve bu ret üzerine dava açma süresi işlemeye başlar. Bu yol, sürenin kaçırıldığı hâllerde düzenleyici işleme karşı yeniden dava imkânı yaratmaz; ancak idarenin hükmü değiştirmesi ihtimalini gündeme getirir ve idarenin cevabı ileride uygulama işlemine karşı açılacak davada delil olur.
| YÖNETMELİK HÜKMÜNÜN DEĞİŞTİRİLMESİ TALEBİ DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ |
|---|
|
MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞINA BAŞVURAN : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [.....]), [Öğrencinin adı] velisi ADRES : [Adres], Telefon: [.....] KONU : 11/8/2026 tarihli ve 33337 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 3. maddesiyle getirilen şartın kaldırılması, olmadığı takdirde Geçici Madde 1'in açıklığa kavuşturulması talebidir. AÇIKLAMALAR 1. Velisi bulunduğum [Öğrencinin adı], Galatasaray İlkokulu birinci sınıfına kura ile kabul edilmiş ve kaydı [tarih] tarihinde tamamlanmıştır. 2. 11 Ağustos 2026 tarihli Yönetmelikle, Galatasaray Ortaokulunu tamamlayan öğrencilerin liseye geçişi merkezi sınavda ilk yüzde 4 şartına bağlanmıştır. Bu şart, kura sürecinin ve kayıtların tamamlanmasından sonra getirilmiştir. 3. Galatasaray Kurumu, 1992 tarihli Türkiye-Fransa Anlaşmasına dayanan ve ilkokuldan üniversiteye uzanan bütünlüğü esas alan özel statüde bir kurumdur. Kurum dışında yapılan bir sınavın sonucuna bağlı eleme, bu bütünlükle bağdaşmamaktadır. 4. Geçici Madde 1'deki "2026-2027 eğitim-öğretim yılından önce İlkokul birinci sınıfa kaydolan öğrenciler" ifadesi, kaydı Temmuz 2026'da tamamlanan öğrencileri kapsayıp kapsamadığı yönünden açık değildir. Bu belirsizlik, sekiz yıl boyunca öğrenci ve velileri tereddütte bırakacaktır. 5. Yönetmelik ayrıca, yüzde 4 şartını sağlayamayan öğrencinin öğrenimine nerede devam edeceğini düzenlememiştir. SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; öncelikle Yönetmeliğin 12. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine eklenen "ve Bakanlıkça yapılan merkezi sınav sonuçları uyarınca ilk yüzde 4 arasında yer alan" ibaresinin yürürlükten kaldırılmasını, bu talebim yerinde görülmediği takdirde Geçici Madde 1'in, kaydı 2026-2027 eğitim-öğretim yılının başlangıcından önce tamamlanan öğrencileri de kapsayacak biçimde açıklığa kavuşturulmasını ve yüzde 4 şartını sağlayamayan öğrencilerin yerleştirilmesine ilişkin düzenleme yapılmasını 2577 sayılı Kanunun 10. maddesi uyarınca saygılarımla talep ederim. 11.08.2026 [Ad Soyad] (İmza) |
Eğitim mevzuatındaki diğer güncel değişiklikler için yükseköğretim mevzuatındaki 2026 değişikliklerini anlattığımız yazımızı inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Bu değişiklik bu yıl liseye geçecek öğrencileri etkiliyor mu?
Hayır. Geçici Madde 1 uyarınca yeni şart, 2026-2027 eğitim-öğretim yılından önce ilkokul birinci sınıfa kaydolan öğrencilere uygulanmaz. Bugün Galatasaray Ortaokulunda okuyan öğrencilerin tamamı bu tarihten önce kaydolduğu için, hiçbiri yüzde 4 şartına tabi değildir.
Yeni kural ilk kez ne zaman uygulanacak?
2026-2027 eğitim-öğretim yılında ilkokul birinci sınıfa başlayan öğrenciler, dört yıl ilkokul ve dört yıl ortaokuldan sonra 2033-2034 öğretim yılının sonunda, yani Haziran 2034'te merkezi sınava girecektir. Kural bu sınavda ilk kez fiilen uygulanacaktır.
Yüzde 4 kaç öğrenciye karşılık geliyor?
2026 LGS'de merkezi sınava 994.358 aday katıldı. Bu sayı üzerinden yüzde 4, yaklaşık 39.774 öğrenciye karşılık gelir. Ancak oran her yıl o yılın aday sayısına göre farklı bir sayıya denk düşer.
Yüzde 4 kaç puan demek?
Yönetmelik puan değil oran belirlediği için sabit bir puan karşılığı yoktur. Karşılık her yıl sınavın zorluğuna göre değişir. 2025 verilerinde 450 puan bandı yaklaşık yüzde 3,70 dilime denk geliyordu; yüzde 4 eşiği bu bandın hemen altına düşer. Kesin karşılık, ilgili yılın sonuçları açıklandığında belli olur.
Galatasaray Ortaokulu öğrencisi artık LGS'ye girmek zorunda mı?
Yönetmelik "merkezi sınava girmek zorunludur" demiyor, ancak liseye geçişi merkezi sınav sonucuna bağladığı için sınava girmeyen öğrencinin yüzde 4 şartını sağlaması kavram olarak mümkün değildir. Dolayısıyla kural, kapsamdaki öğrenciler için sınavı fiilen zorunlu hâle getirmektedir.
Yüzde 4 şartını sağlayan öğrenci doğrudan 9. sınıfa mı geçer?
Hayır. Yüzde 4 şartı, mevcut sistemin yerini almıyor, ona ekleniyor. Şartı sağlayan öğrenci ayrıca Fransızca ve Türkçe Yeterlilik Sınavına girer. İki dilden de 100 üzerinden 70 puan alan öğrenci 9. sınıfa, alamayan öğrenci Fransızca hazırlık sınıfına kabul edilir.
Yüzde 4 eşiğini aşamayan öğrenci ne olacak?
Yönetmelikte bu konuda hüküm yok. Uygulamada öğrencinin merkezi sınav puanıyla tercih yapması ya da adrese dayalı yerleştirmeye tabi olması beklenir. Sonucun yönetmelikte gösterilmemiş olması, belirlilik ilkesi bakımından eleştiriye açık bir eksikliktir.
23 Temmuz 2026 kurasını kazanan çocuklar kapsamda mı?
Bu, düzenlemenin en tartışmalı noktasıdır. Maddenin kenar başlığı "Yeni kayıt yüzdelik dilimi" olduğu için düzenleyicinin bu kuşağı kastettiği düşünülebilir. Öte yandan metin "2026-2027 eğitim-öğretim yılından önce kaydolan" dediği ve bu çocukların kayıt beyanı 24-27 Temmuz 2026'da, yani öğretim yılı başlamadan tamamlandığı için kapsam dışı sayılmaları da savunulabilir. Belirsizliğin idareden yazılı görüş alınarak giderilmesi en pratik yoldur.
Yönetmeliğe karşı dava açma süresi ne kadar?
60 gündür ve Resmî Gazete'de yayım tarihini izleyen günden başlar. 11 Ağustos 2026 tarihli yayım için süre 12 Ağustos 2026'da işlemeye başlar; altmışıncı gün 10 Ekim 2026 Cumartesiye rastladığından süre 12 Ekim 2026 Pazartesi mesai bitiminde dolar.
60 günlük süre geçerse dava açmak mümkün olmaz mı?
Düzenleyici işleme karşı doğrudan dava imkânı sona erer, ancak hak tamamen kaybolmaz. İYUK m.7/4 uyarınca düzenleyici işlemin uygulanması üzerine ilgililer, uygulama işlemine veya her ikisine birden karşı dava açabilir. Somut olayda bu, ileride bir öğrencinin liseye kaydının reddedilmesi hâlinde o ret işlemiyle birlikte yönetmelik hükmünün de dava edilebilmesi anlamına gelir.
Davayı kim açabilir?
Menfaati ihlal edilen gerçek ve tüzel kişiler. Kurumda okuyan öğrencilerin velileri, öğrenciler, mezun dernekleri ve eğitim alanında faaliyet gösteren sendika ile dernekler bu kapsamda kabul edilir.
Dava nerede açılır, avukat zorunlu mu?
Uygulamada Danıştayda, eğitim-öğretim işlerine bakan Sekizinci Dairede açılır. İdari yargıda avukatla temsil zorunlu değildir; veli kendi adına dava açabilir. Dilekçe doğrudan Danıştaya verilebileceği gibi, İYUK m.4 uyarınca herhangi bir idare mahkemesine veya bulunulan yerdeki asliye hukuk mahkemesine de verilebilir.
Yürütmenin durdurulması kararı çıkar mı?
İYUK m.27, işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması şartlarının birlikte gerçekleşmesini arar. Somut olayda uygulamanın sekiz yıl sonraya bırakılmış olması, "telafisi güç zarar" şartının bugün için karşılanmasını zorlaştırmaktadır.
Bu değişiklik Galatasaray İlkokuluna kura ile giriş sistemini değiştirdi mi?
Hayır. Yönetmeliğin 10. maddesindeki kura usulüne, 50 kişilik kontenjana ve noter huzurunda çekim şartına dokunulmamıştır. İlkokuldan ortaokula sınavsız geçişi düzenleyen 11. madde de aynen yürürlüktedir. Değişen tek şey, ortaokuldan liseye geçiştir.
Dışarıdan LGS ile Galatasaray Lisesine giriş değişti mi?
Hayır. Yönetmeliğin 12. maddesinin (b) bendi aynen kalmıştır: diğer ortaokulları bitirenler arasından, Bakanlıkça belirlenen yerleştirmeye esas puanla her öğretim yılı başında 100 öğrenci Fransızca hazırlık sınıfına kabul edilmeye devam edecektir.
Yönetmelik değişikliğinde neden "ortak sınav" ibaresi değiştirildi?
Yönetmelik 2015 yılında yazıldığında yürürlükte olan sistem TEOG'du ve mevzuat "ortak sınav" terimini kullanıyordu. Bugünkü uygulamada sınavın adı merkezi sınavdır. Birinci ve ikinci maddeler bu terim uyumsuzluğunu gideren teknik düzeltmelerdir, esasa ilişkin bir değişiklik getirmezler.
Yönetmeliği kim yürütüyor?
Millî Eğitim Bakanı ile Galatasaray Üniversitesi Rektörü birlikte yürütmektedir. Bu nedenle açılacak bir davada husumet her iki idareye birden yöneltilir.