1.jpg)
Av. Hakan ElçiKısa cevap: Kamuoyunda "Minguzzi Yasası" olarak bilinen düzenleme, 8 Ağustos 2026 gecesi TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi. Metnin resmî adı "Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"; esas numarası 2/3771, sıra sayısı 286. Kanun 18 maddeden oluşuyor ve yedi ayrı kanunu değiştiriyor. En önemli değişiklik, 15-18 yaş grubunda ağırlaştırılmış müebbet karşılığı cezanın 18-24 yıldan 19-27 yıla, müebbet karşılığı cezanın 12-15 yıldan 15-18 yıla çıkarılması ve kasten öldürme ile en ağır sonuçlu yaralama suçlarında hâkime yaş indirimini hiç uygulamama yetkisi tanınmasıdır. Bu yazının hazırlandığı 10 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla kanun Resmî Gazete'de henüz yayımlanmamıştır; Cumhurbaşkanının onayı beklenmektedir. Bu nedenle bugün hâlâ yürürlükteki TCK m.31 hükümleri uygulanmaktadır ve yeni ceza aralıkları, yürürlüğe girdikten sonra işlenecek fiillere uygulanacaktır.
Bu yazı, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen metne ilişkin resmî duyurular ve basına yansıyan bilgilere dayanmaktadır. Kanunun Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından madde numaraları ve yürürlük tarihleri kesinleştiğinde bu yazı güncellenecektir.
Kanunun Künyesi
| Bilgi | Ayrıntı |
|---|---|
| Kamuoyundaki adı | Minguzzi Yasası, Ahmet Minguzzi Yasası, Çocuk Koruma Yasası |
| Resmî adı | Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun |
| Esas numarası | 2/3771 |
| Sıra sayısı | 286 |
| TBMM Başkanlığına sunulma | 14 Temmuz 2026 |
| Adalet Komisyonu kabulü | 22 Temmuz 2026 |
| Genel Kurul kabulü | 8 Ağustos 2026 gecesi tamamlanan birleşim |
| Madde sayısı | 18 |
| Değiştirilen kanunlar | 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu |
| Resmî Gazete durumu | 10 Ağustos 2026 itibarıyla yayımlanmadı, Cumhurbaşkanı onayı bekleniyor |
| Kesici alet hükümlerinin yürürlüğü | Basına yansıyan bilgilere göre 1 Aralık 2026 |
Teklifin komisyon ve Genel Kurul aşamasındaki hâlini, madde madde karşılaştırmalarıyla birlikte teklifin Genel Kurul aşamasını ele aldığımız yazımızı inceleyebilirsiniz. Bu yazı, o metnin Genel Kurul'da hangi noktalarda değiştiğini esas alır.
"Minguzzi Yasası" Adı Nereden Geliyor?
Kanunun kamuoyundaki adı, 24 Ocak 2025 sabahı İstanbul Kadıköy'de bir pazar yerinde bıçaklı saldırıya uğrayan ve kurtarılamayan Mattia Ahmet Minguzzi'den geliyor. Olay sırasında Minguzzi 14 yaşındaydı; saldırıyı gerçekleştirdiği kabul edilen iki fail ise 15 ve 16 yaşındaydı. Olayın ardından çocuklar tarafından işlenen ağır şiddet suçlarında uygulanan yaş indirimi kamuoyunda yoğun biçimde tartışıldı ve düzenleme bu tartışmanın ürünü olarak hazırlandı.
Kanuna bir kişinin adının verilmesi hukuken bir anlam taşımaz; Resmî Gazete'de yayımlanacak metinde "Minguzzi" ifadesi geçmeyecektir. Bu adlandırma yalnızca kamuoyunda düzenlemenin hangi olayın ardından gündeme geldiğini anlatır.
Davanın Seyri ve Verilen Ceza
| Aşama | Tarih | Sonuç |
|---|---|---|
| Olay | 24 Ocak 2025 | Kadıköy'de bıçaklı saldırı |
| İlk derece kararı | 21 Ekim 2025 | İki sanık hakkında 24'er yıl hapis, diğer iki sanık hakkında beraat |
| İstinaf kararı | 22 Ocak 2026 | İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesi cezaları hukuka uygun buldu, istinaf başvuruları esastan reddedildi |
| Temyiz | Devam ediyor | Yargıtay yolu açık |
Buradaki 24 yıl rakamı tesadüf değildir. Fiil ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren nitelikli kasten öldürme olarak değerlendirildiğinde, failler 15-18 yaş grubunda olduğu için yürürlükteki TCK m.31/3 uyarınca ceza zorunlu olarak 18 ilâ 24 yıl aralığına çevrilir. Mahkeme bu aralığın üst sınırını uygulamıştır. Yani mevcut kanun çerçevesinde verilebilecek en ağır ceza verilmiştir. Kamuoyundaki "az ceza verildi" tartışmasının hukuki karşılığı, mahkemenin takdirinden değil, kanunun çizdiği tavandan kaynaklanmaktadır. Yeni kanun tam olarak bu tavanı yükseltmektedir.
Bu Kanun Minguzzi Davasındaki Faillere Uygulanacak mı?
Hayır, uygulanamaz. Bu, yeni düzenleme hakkında en çok sorulan sorudur ve cevabı Anayasa ile Türk Ceza Kanunu'nda açıkça yazılıdır.
Anayasa m.38 ve TCK m.7 uyarınca, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimse cezalandırılamaz; işlendikten sonra yürürlüğe giren ve failin aleyhine olan kanun uygulanamaz. Ceza aralıklarını yükselten, yaş indirimini hâkimin takdirine bırakan ve infaz indirimlerini kaldıran hükümler failin aleyhinedir. Dolayısıyla bu hükümler yalnızca kanunun yürürlüğe girmesinden sonra işlenen fiillere uygulanır.
Bu kural üç ayrı grubu ilgilendirir:
| Durum | Yeni kanun uygulanır mı? | Gerekçe |
|---|---|---|
| Kararı kesinleşmiş dosyalar | Aleyhe hükümler bakımından hayır | Kesin hükme aleyhe kanunla dokunulmaz; yalnızca lehe hüküm varsa uyarlama yargılaması yapılabilir |
| Derdest (görülmekte olan) dosyalar | Aleyhe hükümler bakımından hayır | Belirleyici olan yargılama tarihi değil, suç tarihidir |
| Yürürlükten sonra işlenen fiiller | Evet | Suç tarihinde yürürlükte olan kanun uygulanır |
Bir noktaya dikkat edilmelidir: lehe olan hükümler geçmişe etkili biçimde uygulanabilir. Kanunun içinde failin lehine sayılabilecek hükümler de vardır; örneğin kasıtlı suçlardan üç yıl veya daha az ceza alan çocukların doğrudan çocuk eğitimevinde infaz edilmesi kuralı ya da yönlendirme tedbirlerinin denetimli serbestlik olarak uygulanabilmesi. Bu tür hükümler bakımından, yürürlükten önce işlenmiş fiiller için de uyarlama talebinde bulunulabilir. Buna karşılık, koşullu salıverilme hesabında "bir günün iki gün sayılması" kuralının belirli suçlar bakımından kaldırılması aleyhe bir düzenlemedir ve geçmişe yürütülemez.
Sonuç olarak, 24 Ocak 2025 tarihinde işlenen fiil bakımından uygulanacak hüküm, o tarihte yürürlükte olan TCK m.31/3'tür. Yargıtay aşamasındaki dosyada yeni ceza aralıklarının uygulanması hukuken mümkün değildir.
TCK m.31 Nasıl Değişiyor? Karşılaştırmalı Tablo
Türk Ceza Kanunu'nun 31. maddesi çocukların ceza sorumluluğunu üç yaş dilimine ayırır. Kanun bu dilimlerden ikisindeki ceza aralıklarını yükseltmektedir. Aşağıdaki tablo yürürlükteki metin ile kabul edilen metni yan yana koymaktadır.
| Yaş grubu | Suçun karşılığı | Yürürlükteki TCK m.31 | Kabul edilen metin |
|---|---|---|---|
| 12 yaşını doldurmamış | Tümü | Ceza sorumluluğu yok, yalnızca çocuklara özgü güvenlik tedbiri | Değişiklik yok |
| 12-15 yaş (algılama yeteneği yoksa) | Tümü | Ceza sorumluluğu yok, güvenlik tedbiri | Değişiklik yok, yönlendirme tedbirleri eklendi |
| 12-15 yaş (algılama yeteneği varsa) | Ağırlaştırılmış müebbet | 12 yıldan 15 yıla kadar hapis | 13 yıldan 18 yıla kadar hapis |
| 12-15 yaş (algılama yeteneği varsa) | Müebbet | 9 yıldan 11 yıla kadar hapis | 10 yıldan 12 yıla kadar hapis |
| 12-15 yaş (algılama yeteneği varsa) | Diğer cezalar | Yarısı indirilir, her fiil için 7 yılı geçemez | Yarısı indirilir, her fiil için 9 yılı geçemez |
| 15-18 yaş | Ağırlaştırılmış müebbet | 18 yıldan 24 yıla kadar hapis | 19 yıldan 27 yıla kadar hapis |
| 15-18 yaş | Müebbet | 12 yıldan 15 yıla kadar hapis | 15 yıldan 18 yıla kadar hapis |
| 15-18 yaş | Diğer cezalar | Üçte biri indirilir, her fiil için 12 yılı geçemez | Üçte biri indirilir, her fiil için 15 yılı geçemez |
Tablodan üç sonuç çıkar:
- 12 yaşını doldurmamış çocuklar bakımından hiçbir şey değişmemiştir. Bu grup için ceza sorumsuzluğu esası aynen korunmuştur. Çocuk yaşının indirileceği yönündeki iddialar doğru değildir.
- İndirim mekanizmasının kendisi kaldırılmamıştır. Yarı ve üçte bir oranındaki indirimler yerinde durmakta, yalnızca sonuç aralıkları yükselmektedir.
- En büyük artış 15-18 yaş grubunda müebbet karşılığı cezadadır. Alt sınır 12 yıldan 15 yıla, üst sınır 15 yıldan 18 yıla çıkmaktadır; yani bu suç grubunda alt sınır dahi eski üst sınıra eşitlenmiştir.
En Kritik Yenilik: Hâkim Yaş İndirimini Hiç Uygulamayabilecek
Ceza aralıklarının yükseltilmesinden çok daha köklü olan değişiklik budur. Yürürlükteki sistemde yaş indirimi kanunidir ve zorunludur; hâkimin "bu çocuğa indirim uygulamıyorum" deme yetkisi yoktur. Kabul edilen metin bu kuralı belirli suçlar bakımından kırmaktadır.
Buna göre 15-18 yaş grubundaki çocuklar hakkında, aşağıdaki suçlar bakımından hâkim yaş indirimini uygulamayabilecektir:
- Kasten öldürme suçu,
- Kasten yaralamanın, mağdurun bitkisel hayata girmesi, organ veya duyularından birini tamamen kaybetmesi, konuşma ya da çocuk yapma yeteneğinin yitirilmesi, yüzünde kalıcı iz veya şekil bozukluğu oluşması, hamile bir kadının çocuğunu düşürmesi ile sonuçlanan hâlleri,
- Yaralamanın ölümle sonuçlanması hâli.
Genel Kurul'da kabul edilen önergeyle bu liste daraltılmıştır. Teklifin ilk hâlinde neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamanın tamamı kapsamdaydı; organ işlevinin sürekli zayıflaması ve kemik kırılması gibi görece hafif ağırlaşmış hâller son metinde kapsam dışına çıkarılmıştır. Bu, uygulamada önemli bir sınırdır: her ağır yaralama dosyasında değil, yalnızca sayılan en ağır sonuçların doğduğu dosyalarda indirim kaldırılabilecektir.
Hâkim bu yetkiyi kullanırken şu ölçütleri değerlendirecektir:
| Ölçüt | Ne anlama geliyor |
|---|---|
| Suçun işleniş biçimi | Planlama, birden fazla kişiyle hareket, silah kullanımı, mağdurun savunmasızlığı gibi somut unsurlar |
| Çocuğun kusurunun ağırlığı | Kastın yoğunluğu, olayın başlatılmasındaki rol |
| Suçun işlenmesindeki amaç ve saik | Husumet, çete ilişkisi, menfaat sağlama gibi güdüler |
| Önceki kasıtlı suç kaydı | Daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezasına mahkûm edilip edilmediği |
Bu düzenlemenin pratik sonucu şudur: indirim uygulanmazsa 15-18 yaş grubundaki bir çocuk hakkında doğrudan müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmedilebilecektir. Türk çocuk ceza hukukunda bugüne kadar bu mümkün değildi; ceza her hâlükârda süreli hapse çevriliyordu. Değişikliğin en tartışmalı yönü budur.
Yaş indiriminin uygulanmayacağı hallerin dayandığı kasten yaralama suçunun nitelikli ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış biçimleri için kasten yaralama suçunu ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerini incelediğimiz yazımızı inceleyebilirsiniz.
12-15 Yaş Grubuna Üst Yaş Grubunun Rejimi
Aynı suçlar bakımından, 12-15 yaş grubundaki ve algılama yeteneği bulunduğu tespit edilen çocuklar hakkında hâkim, bir üst yaş grubuna (15-18 yaş) uygulanan ceza rejiminin uygulanmasına karar verebilecektir. Yani 13 yaşındaki bir çocuğa, ağırlaştırılmış müebbet karşılığı 13-18 yıl yerine 19-27 yıl aralığından ceza verilebilmesinin yolu açılmaktadır.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, bu grupta algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin araştırılması zorunluluğunun sürdüğüdür. Yetenek bulunmadığı tespit edilirse ceza verilemez, yalnızca güvenlik tedbirine hükmedilir. Sosyal inceleme raporunun zorunlu hâle getirilmesi de tam bu noktada önem kazanmaktadır.
Teklif Metni ile Kabul Edilen Metin Arasındaki Farklar
Genel Kurul görüşmeleri sırasında verilen önergelerle metin birkaç önemli noktada değişti. Teklif döneminde yayımlanan haberlere ve yazılara dayanarak hareket edenlerin bu farkları bilmesi gerekir.
| Konu | Teklifin ilk hâli | Kabul edilen metin |
|---|---|---|
| Tekerrürde yaş sınırı | Çocuklarda tekerrür istisnası 18 yaştan 15 yaşa indiriliyordu | Madde metinden çıkarıldı. Tekerrür hükümleri 18 yaşını doldurmamış kişilere uygulanmamaya devam edecek |
| Yaralamada indirim kaldırma kapsamı | Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamanın tamamı | Yalnızca bitkisel hayat, organ veya duyu kaybı, konuşma ya da çocuk yapma yeteneğinin yitirilmesi, yüzde kalıcı iz, çocuk düşürme ve ölüm hâlleri |
| Organ işlevinin zayıflaması, kemik kırılması | Kapsam içindeydi | Kapsam dışına çıkarıldı |
| İdare ve gözlem kurulunun oluşumu | Kurum personeli ve uzmanlardan oluşuyordu | Türkiye Barolar Birliği Çocuk Hakları Komisyonundan görevlendirilecek bir avukat da kurula dâhil edildi |
| Olumsuz değerlendirme sonrası bekleme | Açık süre sınırı yoktu | Yeniden değerlendirme süresi en fazla 6 ay ile sınırlandırıldı |
| Aile ihmalinde ceza artırımı | Artırım öngörülüyordu | Madde yeniden düzenlendi, şikâyet şartı aranmaksızın yarısından iki katına kadar artırım biçiminde netleştirildi |
Bu farkların en önemlisi tekerrür maddesinin çıkarılmasıdır. Teklif döneminde yazılan pek çok değerlendirme, 15 yaşını dolduran çocukların ikinci suçlarında ağırlaştırılmış infaz rejimine tabi olacağını varsayıyordu. Kabul edilen metinde böyle bir hüküm bulunmamaktadır.
İnfaz Rejiminde Değişiklikler
Kanunun ikinci ağırlık merkezi infaz hukukudur. Değişiklikler 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun üzerinde yapılmaktadır.
| Konu | Yürürlükteki durum | Kabul edilen metin |
|---|---|---|
| İnfaza nerede başlanacağı | Çocuk hükümlülerin cezasının infazına kural olarak doğrudan çocuk eğitimevinde başlanır | İnfaza çocuk kapalı ceza infaz kurumunda başlanır, iyi hâlli olduğu tespit edilenler eğitimevine ayrılır |
| Doğrudan eğitimevi | Genel kural | Terör ve örgüt suçları hariç, kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az ceza alanlar doğrudan eğitimevinde |
| Koğuş düzeni | Genel hükümler | Kapalı kurumlarda çocukların suç türlerine göre ayrı koğuşlarda barındırılması zorunlu |
| Eğitimevine ayırma kararı | İdare ve gözlem kurulu | Kurulun oluşumu yeniden belirlendi, TBB Çocuk Hakları Komisyonundan bir avukat dâhil edildi |
| Olumsuz değerlendirme | Süre sınırı yok | Yeniden değerlendirme en fazla 6 ay sonra |
| Firar veya disiplin cezası | Genel hükümler | Firar eden veya disiplin cezası kesinleşen çocuk kapalı kuruma iade edilir |
"Bir Günün İki Gün Sayılması" Kuralı Belirli Suçlarda Kalkıyor
Yürürlükteki düzenlemede, koşullu salıverilme süresinin hesabında hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar ceza infaz kurumunda geçirdiği bir gün, iki gün olarak sayılır. Bu, küçük yaşta cezaevinde geçen sürenin ağırlığını dengelemeyi amaçlayan bir kuraldır.
Kabul edilen metin bu kuralı tamamen kaldırmıyor; belirli suçlar bakımından devre dışı bırakıyor. Aşağıdaki suçlarda hesap artık "bir güne bir gün" olarak yapılacak:
| Suç | Yeni hesap |
|---|---|
| Kasten öldürme | 1 güne 1 gün |
| Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar | 1 güne 1 gün |
| Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti | 1 güne 1 gün |
| Suç işlemek amacıyla örgüt kurma | 1 güne 1 gün |
| Diğer tüm suçlar | 1 gün 2 gün sayılmaya devam eder |
Bu hüküm hükümlü aleyhinedir ve dolayısıyla kanunun yürürlüğe girmesinden önce işlenmiş fiiller bakımından uygulanamaz. Hâlen cezası infaz edilen çocuk hükümlüler bakımından eski hesap geçerliliğini korur.
Koşullu salıverilme, denetimli serbestlik ve infaz oranlarına ilişkin genel çerçeve için af ve infaz düzenlemelerini ele aldığımız yazımızı inceleyebilirsiniz.
Yetişkinlere Yönelik Yeni Sorumluluklar
Kanun yalnızca çocuklara ilişkin değildir. Çocuğun suça yönelmesinde payı bulunan yetişkin davranışlarına da yaptırım getirmektedir.
Ateşli Silahın Özensiz Muhafazası Müstakil Suç Oldu
Ateşli silahın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı biçimde muhafaza edilmesi sonucu silahın bir çocuk tarafından ele geçirilmesi, başlı başına suç hâline getirilmektedir. Fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapistir.
Yürürlükteki hukukta bu davranışın karşılığı dolaylıydı: silahın çocuk tarafından kullanılması sonucu bir zarar doğmuşsa, silah sahibi ancak taksirle öldürme veya taksirle yaralama üzerinden sorumlu tutulabiliyordu. Zarar doğmadığı hâllerde ise çoğu zaman yalnızca idari yaptırım söz konusu oluyordu. Yeni düzenleme, zarar doğmasa bile silahın çocuğun eline geçmesini cezalandırmaktadır. Evinde ruhsatlı silah bulunduran herkesi doğrudan ilgilendiren bir hükümdür.
Aile Hukukundan Kaynaklanan Yükümlülüklerde Cezalar Arttı
| Fiil | Yürürlükteki ceza (TCK m.233) | Kabul edilen metin |
|---|---|---|
| Aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmemek | Şikâyet üzerine 1 yıla kadar hapis | 3 aydan 2 yıla kadar hapis |
| Hamile olduğunu bildiği eşini veya kendisinden gebe kalmış kadını çaresiz durumda terk etmek | 3 aydan 1 yıla kadar hapis | 6 aydan 2 yıla kadar hapis |
| İtiyadi sarhoşluk, uyuşturucu kullanımı veya onur kırıcı davranışlarla çocuğun ahlak, güvenlik ve sağlığını ağır şekilde tehlikeye sokmak | 3 aydan 1 yıla kadar hapis | 1 yıldan 3 yıla kadar hapis |
| İhmal sonucu çocuğun kasten öldürme veya ağır yaralama suçu işlemesi | Özel hüküm yok | Şikâyet şartı aranmaksızın ceza yarısından iki katına kadar artırılır |
| Tedbir kararlarının gereğine aykırı hareket etmek (anne, baba, vasi, bakım sorumlusu) | Genel hükümler | Çocuk hâkimi kararıyla 3 günden 10 güne kadar tazyik hapsi |
Son satırdaki tazyik hapsi bir ceza değil, yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlamaya yönelik bir zorlama aracıdır; yükümlülük yerine getirildiğinde sona erer ve adli sicile işlenmez.
Şikâyet şartının kaldırılması pratikte önemlidir. Yürürlükteki m.233/1 suçu şikâyete bağlıdır; ihmalin mağduru çoğu zaman çocuğun kendisi olduğundan şikâyet fiilen gelmez. Yeni hüküm, çocuğun ağır bir suç işlemesi hâlinde savcılığın resen harekete geçmesini mümkün kılmaktadır.
Kesici ve Delici Aletlerde Satış ve Taşıma Yasağı
6136 sayılı Kanun ve Kabahatler Kanunu üzerinde yapılan değişikliklerle, bıçak ve benzeri aletlerin dolaşımına sınırlama getirilmektedir.
| Konu | Düzenleme |
|---|---|
| Kapsamdaki aletler | Av bıçağı, satır, döner bıçağı, ucu sivri tornavida, şiş, demir çubuk ve benzeri aletler |
| Yasaklanan satış biçimleri | Pazar yerlerinde, açıkta ve gezici tezgâhlarda satış |
| İnternet ve mesafeli satış | Yasak kapsamında |
| 18 yaşından küçüklere satış | Yasak |
| Çocukların taşıması | Yasak |
| İdari para cezası | 5.000 TL; aletin vahim nitelikte olması hâlinde 10.000 TL |
| Eşyanın akıbeti | Mülkiyetin kamuya geçirilmesi |
| 15 yaşından küçük çocuk | Çocuk hâkiminden koruyucu tedbir talep edilir |
| İstisna | Sanat veya mesleğin icrası için gerekli hâller |
| Yürürlük | Basına yansıyan bilgilere göre 1 Aralık 2026 |
Bu hükümler suç değil kabahat niteliğindedir; yaptırım idari para cezasıdır, hapis cezası değildir. Kasap, avcılık malzemesi satıcısı, hırdavatçı ve internet üzerinden satış yapan işletmeler bakımından somut yükümlülük doğurmaktadır. İstisna hükmü, mesleği gereği bu aletleri taşıyan kişileri kapsam dışında bırakmaktadır.
Yönlendirme Tedbirleri: Cezalandırmanın Karşı Ağırlığı
Kanunun yalnızca ceza artıran bir metin olmadığını gösteren düzenleme, ceza sorumluluğu bulunmayan çocuklar için getirilen yönlendirme tedbirleridir. Bunlar çocuklara özgü güvenlik tedbiri niteliğindedir.
| Tedbir | Süre veya kapsam | Yürütücü |
|---|---|---|
| Sosyal ve toplumsal hizmet faaliyetleri | 20 ile 300 saat arası | İlgili kurumlar |
| Dijital risklerden korunma, cihaz ve mecralara erişim takibi | 3 ay ile 2 yıl arası | BTK ve Siber Güvenlik Başkanlığı denetiminde |
| Kitap okuma ve kütüphane faaliyetleri | 20 ile 300 saat arası | İlgili kurumlar |
| Çevre temizliği ve ağaçlandırma faaliyetleri | 20 ile 300 saat arası | İlgili kurumlar |
| Bağımlılıkla mücadele ve tedavi programları | Programın niteliğine göre | Sağlık kuruluşları |
Hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen çocuklar bakımından bu tedbirler denetimli serbestlik yükümlülüğü olarak uygulanabilecektir. Ayrıca mal varlığına karşı işlenen suçlarda değerin az olması hâlinde, çocuğun ekonomik şartları gözetilerek zararın giderilmesi şartı aranmayabilecektir. Bu, ödeme gücü olmadığı için hükmün açıklanmasının geri bırakılmasından yararlanamayan çocuklar bakımından önemli bir açılımdır.
Çocukların dijital ortamdaki paylaşımları nedeniyle soruşturmaya muhatap olabildiği hâller için sosyal medya paylaşımlarının ceza sorumluluğunu ele aldığımız yazımızı inceleyebilirsiniz.
Usul Hükümleri: Sosyal İnceleme Raporu Zorunlu Oldu
Uygulamada en somut değişikliği yaratacak hüküm buradadır.
| Konu | Düzenleme |
|---|---|
| 15 yaşını doldurmamış çocuklar | Sosyal İnceleme Raporu (SİR) aldırılması zorunlu |
| Rapor alınmadan düzenlenen iddianame | CMK m.174 uyarınca mahkemece iade edilir |
| 15 yaşından büyük çocuklar | Rapor alınmamışsa gerekçesi iddianamede veya kararda açıkça belirtilir |
| Kamu davası açılması | Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığının il veya ilçe müdürlüklerine bildirilir |
| Acil korunma: sağlık raporu | Uzman hekimce 24 saat içinde rapor düzenlenir |
| Acil korunma: hâkim kararı | Çocuk hâkimi 48 saat içinde karar verir |
| Tedbirlerin koordinasyonu | Merkezde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, illerde valilik, ilçelerde kaymakamlık |
| Kolluk yardımı | Koruyucu ve destekleyici tedbirlerin uygulanmasında kolluktan yardım istenebilir |
İddianamenin iadesi yaptırımı, sosyal inceleme raporunu usuli bir dava şartına yaklaştırmaktadır. Bugüne kadar rapor çoğu dosyada kovuşturma aşamasında ve gecikmeli olarak alınıyordu; yeni düzenleme raporu soruşturma aşamasına çekmektedir. Bu, çocuğun aile, eğitim ve çevre koşullarının dosyaya erken girmesi anlamına gelir ve savunma bakımından da bir imkândır.
Terminoloji: "Suça Sürüklenen Çocuk" İbaresi Kalkıyor
5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu, 5271 sayılı CMK ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu başta olmak üzere ilgili tüm mevzuatta yer alan "suça sürüklenen çocuk" ibaresi, "adli süreçteki çocuk" veya "hakkında adli süreç yürütülen" biçiminde değiştirilmektedir.
Değişiklik hukuki statüyü değiştirmez; çocuğun hakları, tabi olduğu usul ve uygulanacak tedbirler aynıdır. Amaç, damgalayıcı olmayan bir dil kullanmaktır. Buna karşılık pratik sonuçları vardır: iddianameler, mahkeme kararları, tebligatlar, UYAP ekranları ve sosyal inceleme raporlarında kullanılan ibare değişecektir. Geçiş döneminde iki ibarenin bir arada kullanılması ve eski metinlere yapılan atıflarda karışıklık yaşanması beklenebilir.
"Suça sürüklenen çocuk" kavramının hukuki tanımı, hangi çocukların bu kapsama girdiği ve teklifin ilk hâli için SÇS kavramını ve teklifin ilk halini anlattığımız yazımızı inceleyebilirsiniz.
Yürürlük: Kabul Edilmek ile Yürürlüğe Girmek Aynı Şey Değil
Bu ayrım, kanun hakkındaki en yaygın yanlış anlamadır. Bir kanunun TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmesi, hükümlerinin uygulanmaya başladığı anlamına gelmez. Sıra şöyledir:
| Aşama | Durum (10 Ağustos 2026) |
|---|---|
| 1. Genel Kurul'da maddelerin ve tümünün kabulü | Tamamlandı (8 Ağustos 2026) |
| 2. Cumhurbaşkanının yayımlaması veya bir kez daha görüşülmek üzere TBMM'ye geri göndermesi | Bekleniyor (Anayasa m.89 uyarınca 15 gün) |
| 3. Resmî Gazete'de yayım | Henüz gerçekleşmedi |
| 4. Maddede öngörülen yürürlük tarihinin gelmesi | Kesici alet hükümleri için 1 Aralık 2026, diğer hükümler için yayım tarihi bekleniyor |
Bu nedenle bugün itibarıyla yürürlükteki TCK m.31 hükümleri uygulanmaya devam etmektedir. Kanun numarası da ancak Resmî Gazete'de yayımlandığında kesinleşecektir.
Kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen ve bu düzenlemeyle karıştırılan 7589 sayılı Kanunun içeriği için 7589 sayılı Kanunla gelen değişiklikleri incelediğimiz yazımızı inceleyebilirsiniz.
Kimleri İlgilendiriyor?
- Hakkında çocuk mahkemesinde soruşturma veya kovuşturma yürütülen çocuklar ve aileleri
- Çocuk hükümlüler ve yakınları, özellikle infaza kapalı kurumda başlanması kuralı bakımından
- Evinde ruhsatlı ateşli silah bulunduran herkes
- Bıçak ve benzeri alet satan işletmeler, pazarcı esnafı ve internet üzerinden satış yapanlar
- Boşanmış veya ayrı yaşayan ebeveynler, bakım ve eğitim yükümlülüğü cezalarındaki artış nedeniyle
- Çocuk mağdurun bulunduğu dosyalarda taraf olanlar ve müşteki vekilleri
- Okul yönetimleri, rehberlik servisleri ve sosyal hizmet uzmanları
Tartışmalar: Cezanın Caydırıcılığı ve Çocuk Hakları
Düzenlemeye yönelik eleştiriler üç başlıkta toplanmaktadır.
Birincisi, cezanın önleyici etkisine ilişkin kuşku. Muhalefet milletvekilleri ve çocuk hakları alanında çalışan kuruluşlar, çocuk suçluluğunun kökeninde yoksulluk, ihmal, istismar ve eğitimden kopmanın bulunduğunu, bu nedenlere dokunmayan bir ceza artırımının tekrar suç işlemeyi önlemeyeceğini savunmuştur.
İkincisi, yaş küçüklüğü kurumunun zayıflatılması. Yaş indiriminin hâkimin takdirine bırakılması, ceza sorumluluğunun bilimsel verilere dayanan kademeli yapısından bir sapma olarak değerlendirilmektedir. Bu görüşe göre benzer olaylarda farklı sonuçlar doğması ve uygulama birliğinin bozulması riski vardır.
Üçüncüsü, infaz düzenlemelerine ilişkin çekince. Ceza infaz alanında çalışan sivil toplum kuruluşları, çocuk hükümlülerin infaza kapalı kurumda başlaması kuralının eğitim odaklı yaklaşımdan uzaklaşma anlamına geldiğini ileri sürmüştür.
Uluslararası hukuk boyutu da tartışmanın parçasıdır. Türkiye'nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin 37. maddesi, 18 yaşından küçükler bakımından salıverilme imkânı bulunmayan müebbet hapis cezasını yasaklar; aynı madde özgürlükten yoksun bırakmanın son çare olarak ve mümkün olan en kısa süreyle uygulanmasını öngörür. Sözleşmenin 40. maddesi ise çocuğun toplumla yeniden bütünleşmesini esas alır. İndirim uygulanmaması hâlinde ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmedilebilmesi, bu hükümlerle uyum bakımından tartışılacaktır. Anayasa m.90 uyarınca temel hak ve özgürlüklere ilişkin uluslararası sözleşmeler ile kanunların çatışması hâlinde sözleşme hükümleri esas alınır; bu nedenle konunun bireysel başvuru yoluyla Anayasa Mahkemesi önüne gelmesi beklenebilir.
Düzenlemeyi savunan görüş ise çocuklar tarafından işlenen ağır şiddet suçlarındaki artışa ve mevcut indirim rejiminin mağdur hakları ile arasında dengesizlik yarattığına dikkat çekmektedir.
Rakamlarla Tablo
TÜİK'in 2025 yılı verilerine göre güvenlik birimlerine gelen veya getirilen çocukların karıştığı olay sayısı bir önceki yıla göre yüzde 0,4 azalarak 609.959 olmuştur. Dağılım şöyledir:
| Geliş nedeni | Sayı |
|---|---|
| Mağdur | 267.794 |
| Suça sürüklenme iddiası | 196.308 |
| Bilgisine başvurma | 92.301 |
| Kabahat işlediği iddiası | 28.251 |
| Kayıp | 18.554 |
| Diğer | 6.751 |
Suça sürüklenen çocuklara isnat edilen suçlar arasında ilk sırayı yüzde 41,6 ile yaralama almakta, bunu yüzde 14,7 ile hırsızlık, yüzde 9,7 ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları ve yüzde 5,1 ile tehdit izlemektedir. Verideki en dikkat çekici nokta, güvenlik birimlerine gelen çocukların en büyük grubunun mağdur çocuklar olmasıdır.
Dilekçe Örnekleri
Aşağıdaki örnekler şablon niteliğindedir ve her dosyanın kendine özgü koşullarına göre uyarlanmalıdır. Birinci örnek avukat tarafından, diğer üçü kişinin kendisi veya velisi tarafından verilebilecek biçimde hazırlanmıştır. Çocuk mahkemelerinde zorunlu müdafilik geçerlidir: 18 yaşını doldurmamış çocuğun müdafii yoksa istemi aranmaksızın barodan müdafi görevlendirilir. Bu nedenle aşağıdaki şahsi örnekler, müdafi görevlendirilmesini beklerken veya müdafiye ek olarak sunulacak talepler için düşünülmüştür.
1. Sosyal İnceleme Raporu Aldırılması Talebi (Vekil Dilinden)
| SOSYAL İNCELEME RAPORU ALDIRILMASI TALEPLİ DİLEKÇE (VEKİL) |
|---|
|
... ÇOCUK AĞIR CEZA MAHKEMESİNE DOSYA NO: 2026/... Esas SANIK (ADLİ SÜREÇTEKİ ÇOCUK): ... (T.C. Kimlik No: ...) MÜDAFİ: Av. ... KONU: Müvekkil çocuk hakkında sosyal inceleme raporu aldırılması ve rapor sonuçlanmadan esas hakkında karar verilmemesi talebimizdir. AÇIKLAMALAR: 1. Müvekkil çocuk hakkında yukarıda esas numarası yazılı dosya ile kamu davası açılmış olup, dosya kapsamında 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 35. maddesi uyarınca sosyal inceleme raporu aldırılmamıştır. 2. Müvekkil fiilin işlendiği iddia edilen tarihte ... yaşındadır. Türk Ceza Kanunu'nun 31. maddesi uyarınca on iki yaşını doldurmuş olup on beş yaşını doldurmamış çocuklar bakımından, işlenen fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin bulunup bulunmadığının araştırılması zorunludur. Bu araştırmanın sağlıklı biçimde yapılabilmesi, çocuğun içinde bulunduğu aile, eğitim ve sosyal çevre koşullarının uzman incelemesiyle dosyaya girmesine bağlıdır. 3. Sosyal inceleme raporu yalnızca ceza sorumluluğunun tespiti bakımından değil, hükmedilecek tedbirin ve cezanın belirlenmesi, hükmün açıklanmasının geri bırakılması ile denetimli serbestlik yükümlülüklerinin içeriğinin saptanması bakımından da belirleyicidir. 4. Müvekkil çocuğun ... okulunda öğrenim gördüğü, ailesinin ekonomik durumunun ... olduğu, ... nedeniyle rehberlik servisinden destek aldığı hususları dosyaya sunulan belgelerden anlaşılmaktadır. Bu koşulların uzman raporuyla değerlendirilmesi, müvekkilin üstün yararı bakımından zorunludur. SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle, müvekkil çocuk hakkında 5395 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca sosyal inceleme raporu aldırılmasına, rapor dosyaya gelmeden esas hakkında karar verilmemesine, rapor sonrasında ek beyanda bulunma hakkımızın saklı tutulmasına karar verilmesini vekaleten talep ederiz. 10.08.2026 Sanık Müdafii Av. ... (İmza) |
2. Sosyal İnceleme Raporu Talebi (Veli Tarafından, Şahsi Sürüm)
| SOSYAL İNCELEME RAPORU TALEP DİLEKÇESİ (VELİ) |
|---|
|
... ÇOCUK MAHKEMESİNE DOSYA NO: 2026/... Esas TALEPTE BULUNAN: ... (Çocuğun velisi/annesi/babası, T.C. Kimlik No: ...) ADRES: ... İLGİLİ ÇOCUK: ... (T.C. Kimlik No: ...) KONU: Çocuğum hakkında sosyal inceleme raporu alınmasını talep ediyorum. AÇIKLAMALAR: 1. Yukarıda numarası yazılı dosyada çocuğum hakkında dava açılmıştır. Dosyada çocuğumun yaşadığı koşulları anlatan bir uzman raporu bulunmamaktadır. 2. Çocuğum olay tarihinde ... yaşındaydı. Kanunumuza göre bu yaştaki bir çocuğun yaptığı işin anlamını ve sonuçlarını kavrayıp kavramadığının araştırılması gerekmektedir. Bu araştırmanın yapılabilmesi için çocuğumun ailesi, okulu ve çevresiyle ilgili bir sosyal inceleme yapılmasına ihtiyaç vardır. 3. Ailemizin durumu şöyledir: ... (gelir durumu, ailedeki kişi sayısı, ayrı yaşama, hastalık, işsizlik gibi somut bilgiler yazılmalıdır). Çocuğum ... okuluna devam etmektedir/etmemektedir. ... nedeniyle psikolojik destek almaktadır. 4. Bu bilgilerin uzman bir sosyal çalışmacı tarafından incelenip mahkemenize sunulmasının, çocuğumun durumunun doğru anlaşılması bakımından gerekli olduğunu düşünüyorum. SONUÇ VE İSTEM: Çocuğum hakkında sosyal inceleme raporu alınmasını, rapor gelmeden karar verilmemesini saygıyla talep ederim. Bu dilekçe için harç ödenmesi gerekmemektedir. 10.08.2026 Ad Soyad (İmza) |
3. Suç Tarihindeki Lehe Kanunun Uygulanması Talebi (Şahsi Sürüm)
Aşağıdaki örnek, kanun Resmî Gazete'de yayımlandıktan sonra, yürürlükten önce işlenmiş bir fiil nedeniyle yargılanan çocuklar bakımından kullanılmak üzere hazırlanmıştır. Kanun yayımlanmadan bu talebin sunulmasına gerek yoktur.
| LEHE KANUNUN UYGULANMASI TALEP DİLEKÇESİ (ŞAHSİ) |
|---|
|
... ÇOCUK AĞIR CEZA MAHKEMESİNE DOSYA NO: 2026/... Esas TALEPTE BULUNAN: ... (T.C. Kimlik No: ...) ADRES: ... KONU: Hakkımda, suç tarihinde yürürlükte bulunan kanun hükümlerinin uygulanmasını talep ediyorum. AÇIKLAMALAR: 1. Hakkımda yürütülen yargılamaya konu fiilin işlendiği iddia edilen tarih .../.../20... olup, bu tarih Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten öncedir. 2. Türk Ceza Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca, işlendikten sonra yürürlüğe giren ve failin aleyhine olan kanun hükümleri uygulanamaz. Aynı maddeye göre suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır. 3. Anılan Kanunla Türk Ceza Kanunu'nun 31. maddesindeki ceza aralıkları yükseltilmiş, ayrıca belirli suçlar bakımından yaş indiriminin uygulanmaması yönünde takdir yetkisi tanınmıştır. Bu hükümler aleyhime olduğundan, fiilin işlendiği tarihte yürürlükte bulunan hükümlerin uygulanması gerekmektedir. 4. Aynı Kanunun koşullu salıverilme hesabında bir günün iki gün sayılması kuralını belirli suçlar bakımından kaldıran hükmü de aleyhe niteliktedir ve fiilimin işlendiği tarih bakımından uygulanamaz. 5. Buna karşılık anılan Kanunun lehe olan hükümlerinin, Türk Ceza Kanunu'nun 7/2. maddesi uyarınca hakkımda uygulanmasını ayrıca talep ediyorum. SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle, hakkımda suç tarihinde yürürlükte bulunan kanun hükümlerinin uygulanmasına, lehe olan hükümler bakımından ise sonraki kanunun uygulanmasına karar verilmesini saygıyla talep ederim. 10.08.2026 Ad Soyad (İmza) |
4. Çocuk Eğitimevine Ayrılma Talebi (Şahsi Sürüm)
| ÇOCUK EĞİTİMEVİNE AYRILMA BAŞVURU DİLEKÇESİ (ŞAHSİ) |
|---|
|
... ÇOCUK KAPALI CEZA İNFAZ KURUMU MÜDÜRLÜĞÜNE (İdare ve Gözlem Kuruluna sunulmak üzere) HÜKÜMLÜ: ... (T.C. Kimlik No: ...) KOĞUŞ/ODA: ... KONU: Çocuk eğitimevine ayrılma talebimdir. AÇIKLAMALAR: 1. ... Mahkemesinin .../... esas ve .../... karar sayılı ilamı ile hakkımda hükmedilen hapis cezasının infazına .../.../20... tarihinde kurumunuzda başlanmıştır. 2. Kurumunuzda bulunduğum süre boyunca hakkımda kesinleşmiş herhangi bir disiplin cezası bulunmamaktadır. ... eğitim programına/kursuna katılmaktayım ve ... faaliyetlerinde görev almaktayım. 3. Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun hükümleri uyarınca, iyi hâlli olduğu tespit edilen çocuk hükümlülerin idare ve gözlem kurulu kararıyla çocuk eğitimevine ayrılması mümkündür. 4. Eğitimime devam edebilmem ve topluma yeniden uyum sağlayabilmem bakımından eğitimevi koşullarının benim için daha uygun olduğunu değerlendiriyorum. SONUÇ VE İSTEM: Durumumun idare ve gözlem kurulunca değerlendirilerek çocuk eğitimevine ayrılmama karar verilmesini, talebimin reddi hâlinde ret gerekçesinin tarafıma yazılı olarak bildirilmesini saygıyla talep ederim. 10.08.2026 Ad Soyad (İmza) |
Dördüncü örnekteki talebin reddedilmesi hâlinde, infaz hâkimliğine şikâyet yoluna başvurulabilir. Bu başvurunun süresi kısadır; kararın öğrenilmesinden itibaren işlemeye başlar.
Ceza muhakemesindeki itiraz, istinaf ve temyiz sürelerinin tamamı için hukukta süreler rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Avukat ücretini karşılayamayacak durumdaysanız baro adli yardım servisine nasıl başvurulacağını adli yardım başvurusunu anlattığımız yazımızı anlattık.
Sıkça Sorulan Sorular
Minguzzi Yasası kabul edildi mi, yürürlüğe girdi mi?
Kanun 8 Ağustos 2026 gecesi TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi, ancak 10 Ağustos 2026 itibarıyla Resmî Gazete'de yayımlanmadı. Yürürlük için Cumhurbaşkanının yayımlaması ve Resmî Gazete'de yayım gereklidir. Bu gerçekleşene kadar yürürlükteki TCK m.31 hükümleri uygulanmaya devam eder.
Minguzzi davasındaki faillerin cezası yeni yasaya göre artacak mı?
Hayır. Anayasa m.38 ve TCK m.7 uyarınca failin aleyhine olan kanun geçmişe yürütülemez. Fiil 24 Ocak 2025'te işlendiğinden, o tarihte yürürlükte olan TCK m.31/3 uygulanır. Verilen 24 yıllık cezalar, o hükmün öngördüğü 18-24 yıl aralığının üst sınırıdır.
15-18 yaş grubunda ceza üst sınırı ne oldu?
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezasına hükmedilecek. Yürürlükteki hükümde bu aralıklar sırasıyla 18-24 yıl ve 12-15 yıldır. Diğer suçlarda üçte bir indirim korunmakta, ancak bir fiil için verilecek ceza tavanı 12 yıldan 15 yıla çıkmaktadır.
12-15 yaş grubunda ne değişti?
Ağırlaştırılmış müebbet karşılığı ceza 12-15 yıldan 13-18 yıla, müebbet karşılığı ceza 9-11 yıldan 10-12 yıla çıkarıldı. Diğer suçlarda yarı indirim korundu, ancak tavan 7 yıldan 9 yıla yükseltildi. Ayrıca belirli ağır suçlarda hâkim, bu gruptaki çocuğa bir üst yaş grubunun ceza rejiminin uygulanmasına karar verebilecek.
Çocuklara verilen yaş indirimi tamamen kaldırıldı mı?
Hayır. İndirim sistemi korunuyor. Yalnızca kasten öldürme ile yaralamanın bitkisel hayat, organ veya duyu kaybı, konuşma ya da çocuk yapma yeteneğinin yitirilmesi, yüzde kalıcı iz, çocuk düşürme ve ölümle sonuçlanan hâllerinde hâkime indirimi uygulamama takdiri tanınıyor. Organ işlevinin zayıflaması ve kemik kırılması gibi hâller Genel Kurul'da kapsam dışına çıkarıldı.
Ceza sorumluluğu yaşı 12'den aşağı indirildi mi?
Hayır. 12 yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğu bulunmaması esası aynen korunmaktadır. Bu çocuklar hakkında ceza kovuşturması yapılamaz, yalnızca çocuklara özgü güvenlik tedbirleri ile koruyucu ve destekleyici tedbirler uygulanabilir.
Tekerrür yaşı 15'e indirildi mi?
Hayır. Teklifin ilk hâlinde çocuklarda tekerrür istisnasını 18 yaştan 15 yaşa indiren bir madde vardı, ancak bu madde Genel Kurul görüşmelerinde kabul edilen önergeyle metinden çıkarıldı. Tekerrür hükümleri, fiili işlediği sırada 18 yaşını doldurmamış kişiler hakkında uygulanmamaya devam edecek.
Çocuk hükümlüler artık kapalı cezaevinde mi kalacak?
İnfaza çocuk kapalı ceza infaz kurumunda başlanacak, iyi hâlli olduğu tespit edilenler idare ve gözlem kurulu kararıyla çocuk eğitimevine ayrılacak. Terör ve örgüt suçları hariç, kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan 5 yıl veya daha az ceza alan çocukların cezası ise doğrudan eğitimevinde infaz edilecek.
Koşullu salıverilmede bir günün iki gün sayılması kalktı mı?
Tamamen kalkmadı. Kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçlarında hesap bir güne bir gün olarak yapılacak. Diğer suçlarda 15 yaşını dolduruncaya kadar geçen sürenin iki kat sayılması devam edecek. Bu hüküm aleyhe olduğundan yürürlükten önce işlenen fiillere uygulanamaz.
Evinde silah bulunduranlar için ne değişti?
Ateşli silahını dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı biçimde muhafaza ederek bir çocuğun silaha ulaşmasına neden olan kişi, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacak. Bir zarar doğmuş olması şart değildir.
Bıçak taşımak suç mu oldu?
Suç değil, kabahat olarak düzenlendi. Av bıçağı, satır, döner bıçağı, ucu sivri tornavida, şiş ve demir çubuk gibi aletlerin pazar yerlerinde, açıkta ve gezici tezgâhlarda satılması, internet ve mesafeli satışı, 18 yaşından küçüklere satılması ve çocuklarca taşınması yasaklandı. Yaptırım 5.000 TL, aletin vahim nitelikte olması hâlinde 10.000 TL idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesidir. Sanat veya mesleğin icrası için gerekli hâller yasak dışındadır.
Ebeveynler çocuklarının işlediği suçtan cezalandırılacak mı?
Ebeveyn, çocuğunun suçundan doğrudan sorumlu tutulmaz. Ancak aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişinin ihmali sonucunda çocuk kasten öldürme veya ağır yaralama suçu işlerse, bu kişiye verilecek ceza şikâyet şartı aranmaksızın yarısından iki katına kadar artırılacak. Somut olayda sorumluluğun doğup doğmayacağı, ihmalin niteliğine ve nedensellik bağına göre değerlendirilir.
Sosyal inceleme raporu alınmazsa ne olur?
15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme raporu aldırılmadan düzenlenen iddianameler, CMK m.174 uyarınca mahkemece savcılığa iade edilecek. 15 yaşından büyük çocuklarda rapor alınmamışsa gerekçesi iddianamede veya kararda açıkça belirtilecek.
"Adli süreçteki çocuk" ne demek?
Mevzuattaki "suça sürüklenen çocuk" ibaresinin yerine getirilen yeni ifadedir. Hukuki statüde bir değişiklik yaratmaz; çocuğun hakları, tabi olduğu usul ve uygulanacak tedbirler aynıdır. Amaç damgalayıcı olmayan bir dil kullanmaktır.
Bu kanun 12. Yargı Paketi mi?
Hayır. Kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen düzenleme 7589 sayılı Kanun'dur ve içeriğinde çocukların ceza sorumluluğuna ilişkin hüküm bulunmamaktadır. Minguzzi Yasası, 2/3771 esas numaralı ayrı bir kanundur.
Kanun numarası kaç olacak?
Kanun numarası, Resmî Gazete'de yayımlandığında kesinleşir. 10 Ağustos 2026 itibarıyla yayım gerçekleşmediğinden numara henüz belli değildir. Bu yazı yayım sonrasında numara ve madde referanslarıyla güncellenecektir.
Değerlendirme
Kanun, çocuk ceza hukukunda son yılların en kapsamlı değişikliğini getirmektedir. Metinde iki eğilim bir arada bulunmaktadır: bir yanda ceza aralıklarının yükseltilmesi, yaş indiriminin belirli suçlarda hâkim takdirine bırakılması ve infaz indirimlerinin daraltılması gibi ağırlaştırıcı hükümler; diğer yanda yönlendirme tedbirleri, zorunlu sosyal inceleme, iddianame iadesi yaptırımı ve idare ve gözlem kuruluna baro avukatının katılması gibi güvence sağlayan hükümler.
Genel Kurul aşamasında tekerrür maddesinin çıkarılması ve yaralamada indirim kaldırma yetkisinin en ağır hallerle sınırlandırılması, metnin ilk hâline göre daha ölçülü bir sonuç doğurmuştur. Buna karşılık, indirim uygulanmaması hâlinde 15-18 yaş grubundaki bir çocuk hakkında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmedilebilmesi, Türk çocuk ceza hukuku bakımından yeni bir eşiktir.
Uygulamada belirleyici olacak nokta, hâkime tanınan takdir yetkisinin nasıl kullanılacağıdır. Benzer olaylarda farklı sonuçlar doğmaması, ölçütlerin somut ve denetlenebilir biçimde gerekçelendirilmesine bağlıdır. Bu nedenle kanunun yürürlüğe girmesinin ardından Yargıtay'ın bu maddeye ilişkin ilk kararları, uygulamanın yönünü belirleyecektir.
Kanun Resmî Gazete'de yayımlandığında bu yazıyı kanun numarası, madde numaraları ve kesin yürürlük tarihleriyle güncelleyeceğiz.
Bu yazı 10 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen metne ilişkin resmî duyurular ve basına yansıyan bilgilere dayanan genel bilgilendirme amaçlı bir içeriktir; hukuki görüş veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Kanun Resmî Gazete'de henüz yayımlanmadığından madde numaraları ve kesin yürürlük tarihleri değişebilir. Yukarıdaki dilekçe örnekleri şablon niteliğindedir ve her dosyanın kendine özgü koşullarına göre uyarlanmadan kullanılmamalıdır. Çocuk mahkemesinde görülen bir dosyanız varsa büromuzla iletişime geçebilirsiniz.