Yapı Ruhsatı Projeleri Artık Dijital: e-PYS ve BIM Zorunluluğu Ne Zaman Başlıyor? 5 Ağustos 2026 Yönetmelikleri

Kısa cevap: 5 Ağustos 2026 tarihli ve 33331 sayılı Resmî Gazete'de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından birbirine bağlı iki yönetmelik yayımlandı. Birincisi Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Dijital Olarak Hazırlanması Hakkında Yönetmelik, yapı ruhsatı eki projelerin nasıl hazırlanacağını düzenliyor: iki boyutlu çizimler PDF/A, üç boyutlu yapı modelleri ise IFC formatında ve yapı bilgi modellemesi yani BIM esaslarına göre hazırlanacak. İkincisi Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Elektronik Ortamda Teslimi ve Yönetilmesi Hakkında Yönetmelik, bu projelerin teslimi, incelenmesi, eksiklik bildirimi, onayı ve tebligatını Bakanlık bünyesinde işletilecek Elektronik Proje Yönetim Sistemi (e-PYS) üzerine taşıyor. Birinci yönetmelik 1 Eylül 2027, ikincisi 1 Eylül 2028 tarihinde yürürlüğe giriyor. Ancak pratikte belirleyici olan yürürlük tarihleri değil, geçici 1. maddedeki 1 Mart 2029'dan 1 Eylül 2033'e uzanan kademeli geçiş takvimidir. Bodrum katı dışında en çok iki katlı ve toplam yapı inşaat alanı 200 metrekareyi geçmeyen müstakil yapılar ile entegre tesis niteliğinde olmayan tarım ve hayvancılık yapıları her iki yönetmeliğin de kapsamı dışındadır.

İki Yönetmeliğin Künyesi

İki metnin ayrı ayrı çıkarılması tesadüf değildir. Birincisi teknik bir standart yönetmeliğidir ve muhatabı proje müellifi olan mimar ve mühendislerdir. İkincisi ise usul yönetmeliğidir ve muhatabı aynı zamanda ilgili idareler, yapı denetim kuruluşları ve yapı sahipleridir. İkinci yönetmeliğin 4. maddesinin ikinci fıkrası, e-PYS'ye yüklenecek tüm dosyaların birinci yönetmeliğe uygun düzenlenmiş olmasını zorunlu tutarak ikisini birbirine bağlamıştır.

Kimi Kapsıyor, Kimi Kapsamıyor?

Dikkat edilmesi gereken bir fark vardır. İkinci yönetmelik, 3194 sayılı Kanunun 4, 26 ve 27. maddelerinde sayılanları kapsam dışında bırakmıştır. Bunlar sırasıyla özel kanunlara tabi alanlar, kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapılar ve köy yerleşik alanlarındaki yapılardır. Birinci yönetmelikte ise böyle bir istisnaya yer verilmemiştir. Lafzî yorumla, kamu kurumlarına ait bir yapının projesi dijital standartlara uygun hazırlanmak zorunda olacak, ancak e-PYS üzerinden teslim edilmeyecektir. Bu farkın bilinçli mi yoksa redaksiyondan kaynaklanan bir uyumsuzluk mu olduğu, ilk uygulamalarda tartışma yaratmaya elverişlidir.

Birinci Yönetmelik: Proje Artık Hangi Formatta Hazırlanacak?

Yönetmeliğin 4. maddesi, dijital ortamda hazırlanan dosyaların ilgili standartlara ve yönetmelik hükümlerine uygun düzenlenmesini zorunlu kılmakta ve formatları şöyle belirlemektedir:

PDF/A, belgenin farklı cihaz, işletim sistemi ve yazılımlarda biçimi bozulmadan görüntülenmesini sağlayan arşivlik bir formattır. IFC ise yapı bilgi modelinin üretici yazılımdan bağımsız biçimde paylaşılmasını sağlayan açık veri şemasıdır. Bu iki formatın seçilmesindeki ortak amaç uzun süreli arşivlenebilirlik ve yazılım bağımsızlığıdır; ruhsat eki projelerin onlarca yıl boyunca okunabilir kalması gerekir.

Proje ve dosya isimlendirmesi standartlaştı

Yönetmeliğin 6. maddesi, dijital ortamda hazırlanan projeler için EK-1'e uygun bir proje kodu oluşturulmasını zorunlu tutmaktadır. Diğer kodlar dosyaların özelliğine göre EK-2'ye göre düzenlenir. 7. madde CAD çizim dosyalarında katman ve sembol isimleri, ölçü, yazı, sembol gösterimi ve çizgi tipleri için EK-4'teki esaslara atıf yapar. Mahallerin numaralandırılması ve isimlendirilmesi EK-3'e göre kat, mahal fonksiyonu ve sıra numarası belirtilerek yapılır.

8. maddedeki iki kural, uygulamada en çok alışkanlık değiştirecek olanlardır:

• Pafta yapısı ve boyutlandırmada A4 sayfa boyutu ve katları kullanılır, TS EN ISO 216 esas alınır.
• Her bir CAD çizim ve doküman için ayrı bir dijital dosya oluşturulması esastır. Yan yana yerleştirilmiş çoklu pafta düzenleri gibi tek dosyada birleştirilmiş çizimler kabul edilmez. Her pafta, isimlendirmesiyle uyumlu olacak şekilde ilgili çizim, bilgi ve varsa detay ile hesap tablolarını içerecek biçimde düzenlenir.

Bugün yaygın uygulama, birden çok paftayı tek bir dosyada toplamak yönündedir. Bu alışkanlık yönetmelik yürürlüğe girdiğinde teslimin reddi sebebi hâline gelecektir.

BIM modeli teslim esasları

Dördüncü bölüm, BIM modelinin nasıl hazırlanacağını ayrıntılandırır:

• Disiplin ayrımı (m.9/1): Projeler, gerektirdiği disiplinler tarafından ayrı ayrı BIM tabanlı olarak hazırlanır ve IFC formatında teslim edilir. Ayrıca BIM modelinden CAD çizim dosyaları üretilerek PDF/A formatında teslim edilir. BIM modeli ile PDF/A nüshasının birbiriyle uyumlu olması zorunludur.
• Birim sistemi (m.9/2): Tüm ölçüler Uluslararası Birimler Sistemi (SI) ile ifade edilir.
• Varlık isimlendirmesi (m.11): Disiplin, kategori ve açıklama olmak üzere üç bilgi alanından oluşur. Açıklama alanındaki bilgiler boşluk bırakılmaksızın orta tire ile ayrılır. İlgili idare, EK-2'deki listeye ek alt disiplinler tanımlayabilir; bu durumda dört karakterlik ve mevcutlarla çakışmayan bir kısaltma belirlenir.
• IFC sınıfları (m.12): Her varlık, EK-5'teki zorunlu ve isteğe bağlı IFC sınıfları altında tanımlanır. Zorunlu sınıflara ait öznitelik ve özellikler EK-6'dadır.
• Proje öznitelikleri (m.13): EK-7'deki zorunlu proje öznitelikleri modelde yer alır. İdare talep ederse isteğe bağlı olanlar da eklenir.
• Gelişim seviyesi (m.14): Model, EK-8'deki model gelişim seviyesine göre düzenlenir.
• Kalite kontrol (m.15): Teslim edilen model için, bütünlüğünü ve yönetmeliğe uygunluğunu gösteren EK-9 kalite kontrol formları düzenlenir.

Yönetmeliğin 5. maddesi ayrıca boşluk doldurma kuralı getirmiştir: metinde tanımlanmayan ve açıklık gereken hususlarda önce Türk Standartları, yoksa Avrupa Standartları, o da yoksa uluslararası geçerliliği kabul edilen dokümanlar esas alınır. Bu, teknik yönetmeliklerde alışıldık bir hükümdür; ancak yaptırım doğuracak bir yükümlülüğün içeriğinin yönetmelik dışındaki bir standart metnine bırakılması, normun belirliliği bakımından eleştiriye açıktır.

Geçiş Takvimi: Asıl Belirleyici Olan Tarihler

Birinci yönetmelik 1 Eylül 2027'de yürürlüğe girer, ancak geçici 1. madde zorunlulukların büyük kısmını yıllara yaymıştır. Aşağıdaki tablo, PDF/A zorunluluğunun (m.4/2 ve m.4/3) ne zaman başlayacağını göstermektedir:

Aşağıdaki tablo ise BIM modelinin IFC formatında teslimi zorunluluğunun (m.4/5) takvimidir. Bu, yönetmeliğin en ağır yükümlülüğüdür:

Geçici 1. maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin son cümlesi önemli bir sadeleştirme içerir: BIM ve IFC zorunluluğu bir yapı grubu için uygulamaya konulduktan sonra, o gruba tabi yapılar bakımından 4. maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları uygulanmaz. Yani IFC teslimi başlayınca ayrıca PDF/A yükümlülüğü aranmaz. Buna karşılık 9. maddenin birinci fıkrası, BIM modelinden üretilen CAD çizim dosyalarının PDF/A olarak teslimini zaten emretmektedir. Sonuç olarak PDF/A tümüyle ortadan kalkmaz, bağımsız bir yükümlülük olmaktan çıkıp modelden türetilen bir çıktı hâline gelir.

Geçici 1. maddenin ikinci fıkrası ise kapsamı bir kez daha daraltır: konut ve ticaret artı konut karma kullanımlı binalar dışındaki binalar için yönetmelik 1 Eylül 2033'e kadar hiç uygulanmaz. Ofis binaları, alışveriş merkezleri, oteller, fabrikalar, okullar ve hastaneler bu tarihe kadar mevcut usulle proje verebilecektir. Uygulamanın konuttan başlatılması, en yüksek adet ve en standart tipolojiye sahip yapı grubunda sistemin denenmesi anlamına gelir.

Geçici 2. madde ise kazanılmış durumları korur: geçiş tarihlerinden önce yapı ruhsatı başvurusunda bulunulmuş yapılar ile kamu kurum ve kuruluşlarınca yapım işlerine yönelik ihale kararı veya ihale tarihi alınmış yapılar için yeni yükümlülükler uygulanmaz. Uzun süren projelerde başvuru tarihinin belgelenmesi bu nedenle önem taşır.

Ruhsat başvurusunun esasa ilişkin kurallarında 2026 yılında yapılan değişiklikler için Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğindeki değişiklikleri ele aldığımız yazımızı inceleyebilirsiniz.

İkinci Yönetmelik: e-PYS Nedir, Süreç Nasıl İşleyecek?

e-PYS, yönetmeliğin 3. maddesinde dijital projelerin yönetiminin sağlandığı ve Bakanlık bünyesinde işletilen Elektronik Proje Yönetim Sistemi olarak tanımlanmıştır. 4. maddenin birinci fıkrasına göre projelerin ve hesapların elektronik ortamda teslim edilmesi, sorumlu kuruluşlarca incelenmesi, eksiklerin bildirilmesi, uygun görüş verilmesi ve onaylanması gibi her türlü işlem, onay, bildirim ve tebligat bu platform üzerinden gerçekleştirilir.

7. maddenin yedinci fıkrası kapıyı tümüyle kapatır: bu yönetmelik kapsamındaki işlemler için e-PYS dışında elektronik ortam kullanılamaz. İdarelerin kendi yazılım platformlarında yaptıkları işlemlerin de e-PYS'ye aktarılması ve orada kayıt altına alınması zorunludur. Bugün birçok büyükşehir belediyesinin kendi e-ruhsat sistemi bulunmaktadır; bu sistemler kalkmayacak, ancak e-PYS'ye veri aktarmak zorunda olacaktır.

Süreç adım adım

5. maddenin üçüncü fıkrasındaki gerekçe zorunluluğu, uygulamada en çok işe yarayacak hükümdür. Bugün ruhsat başvurularında sık karşılaşılan sorun, eksikliklerin sözlü veya genel ifadelerle bildirilmesi ve müellifin neyi düzelteceğini bilememesidir. Yeni düzenleme, eksikliklerin gerekçeleriyle ve açıkça belirtilmesini emretmektedir. Gerekçesiz veya soyut bir eksiklik bildirimi, artık yönetmeliğe aykırılık iddiasıyla dava konusu edilebilecektir.

Elektronik imza kullanmayan basılı teslime devam edecek

6. madde, teslim usulünü e-imzanın varlığına bağlamıştır:

Taranmış PDF yasağı teknik değil, hukuki bir tercihtir. Taranmış bir belge görüntüdür; içindeki metin aranamaz, veri çekilemez ve otomatik kontrolden geçirilemez. Yönetmelik, projeyi bir görüntü olmaktan çıkarıp veri hâline getirmeyi amaçlamaktadır. Bu nedenle e-imza kullanımı hukuken zorunlu tutulmamış olsa da, kâğıt yükünden kurtulmanın tek yolu olarak fiilen zorunlu hâle getirilmiştir.

Hukuki Değerlendirme

1. Proje müellifinin sorumluluğu ağırlaşıyor

İkinci yönetmeliğin 5. maddesinin ikinci fıkrası açıktır: e-PYS'ye yüklenen her türlü dosyada yer alan bilgilerin doğruluğundan, kaydı yapan müellif sorumludur. Bu, 3194 sayılı İmar Kanununun 28. maddesindeki müellif sorumluluğu rejimiyle birlikte okunmalıdır. Anılan maddeye göre yanlış veya mevzuata aykırı proje düzenleyen müelliflerin faaliyetleri süreli olarak durdurulabilir.

Dijitalleşmenin sorumluluk bakımından iki yönlü etkisi vardır. Bir yandan ispat kolaylaşır: kimin neyi ne zaman yüklediği, hangi revizyonun kimden geldiği sistemde kayıtlıdır ve 5. maddenin beşinci fıkrası uyarınca bu kayıtlar aksi ispat edilinceye kadar geçerlidir. Öte yandan sorumluluktan kaçış zorlaşır: kâğıt dönemindeki "proje bana böyle geldi" savunması, yükleme kaydı karşısında güç kazanamaz.

Müellifler bakımından iki pratik sonuç doğar. Birincisi, kullanıcı adı ve şifrenin paylaşılmaması hayati önemdedir; 7. maddenin üçüncü ve beşinci fıkraları bunun sorumluluğunu doğrudan kullanıcıya yüklemiştir. Bürodaki bir çalışanın müellifin hesabıyla yaptığı yükleme, hukuken müellifin işlemi sayılacaktır. İkincisi, modelin PDF/A çıktısıyla uyumu müellifin yükümlülüğüdür; iki nüsha arasındaki en küçük farklılık dahi ruhsatın hukuka aykırılığı iddiasına dayanak yapılabilir.

2. Elektronik tebligat ve dava süreleri: En riskli hüküm

İkinci yönetmeliğin 7. maddesinin altıncı fıkrası şöyledir: bu yönetmelik kapsamındaki her türlü bildirim ve tebligat, tarafların beyan ettikleri tebligata elverişli elektronik posta adreslerine ve/veya iletişim numaralarına yapılabilir ve ilgili mevzuatında aksi belirtilmedikçe ayrıca yazılı bildirim yapılması şartı aranmaz. 6. maddenin ise kullanıcıya gönderilen bilgilendirme ve uyarı mesajlarını sistem üzerinden takip etme yükümlülüğü getirdiğini eklemek gerekir.

Bu iki hüküm birlikte şu sonucu doğurur: idari işlemin bildirim anı, artık elinize kâğıt bir evrak geçtiği an değil, sistemde bildirimin oluştuğu andır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 7. maddesi uyarınca idare mahkemelerinde dava açma süresi, işlemin yazılı bildiriminden itibaren 60 gündür. Ruhsat başvurusunun reddi veya projenin uygun görülmemesi işlemine karşı bu süre, e-PYS'deki bildirimden itibaren işlemeye başlayacaktır.

Pratikte en sık yaşanacak hak kaybı senaryosu şudur: müellif veya yapı sahibi, sisteme düzenli girmediği için ret bildirimini geç fark eder ve 60 günlük süre çoktan işlemeye başlamıştır. Buna karşı alınacak tedbir basittir ama ihmal edilmemelidir: e-PYS'ye bildirilen e-posta adresi ve telefon numarası güncel tutulmalı, sistem bildirimleri düzenli kontrol edilmeli ve her bildirimin ekran görüntüsü tarih bilgisiyle birlikte saklanmalıdır.

İYUK'un 11. maddesine göre, dava açma süresi içinde üst makama, üst makam yoksa işlemi yapan makama başvurulması süreyi durdurur; başvuruya 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre, başvuru tarihine kadar geçen kısım hesaba katılarak kaldığı yerden işler. Eksiklik bildirimine karşı yapılacak itirazlarda bu mekanizma dikkatle kullanılmalıdır.

İdari işlemlere karşı dava açma süresinin nasıl hesaplandığı ve sürenin kaçırılmasının sonuçları için idari işleme karşı süresinde dava açmanın önemini ele aldığımız Danıştay kararı yazımızı inceleyebilirsiniz.

3. Proje telifi ve idarenin veri güvenliği yükümlülüğü

Mimari projeler, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu anlamında eser niteliğindedir. Kanunun 2. maddesinin üçüncü bendi mimarlık ve şehircilik tasarım ve projelerini ilim ve edebiyat eserleri arasında saymakta, 4. maddesi ise mimarlık eserlerini güzel sanat eserleri arasında düzenlemektedir. Proje müellifi bu eserin sahibidir.

Dijital teslim, telif bakımından yeni bir risk doğurur: kâğıt bir pafta kopyalanabilir ama yeniden kullanılamaz; IFC formatındaki bir BIM modeli ise doğrudan açılıp düzenlenebilir ve başka bir projede kullanılabilir. Yönetmelik koyucu bu riski görmüş ve 4. maddenin beşinci fıkrasında idareye üç ayrı yasak getirmiştir:

• Teslim edilen sayısal veriyi üçüncü kişilere devredemez
• Müellifin izni olmaksızın projeyi çoğaltamaz, değiştiremez veya farklı projelerde kullanamaz
• Verinin güvenliğini sağlamakla yükümlüdür

Buna 7. maddenin birinci fıkrası eklenir: sistem üzerinden elde edilen bilgiler, yalnızca kullanıcıların yetki ve sorumluluklarıyla sınırlı olarak kullanılır ve hiçbir şekilde üçüncü kişilere aktarılamaz.

Bu hükümlerin ihlali hâlinde müellifin başvurabileceği yollar yönetmelikle sınırlı değildir. FSEK'in 66 ve devamı maddelerindeki tecavüzün ref'i, men'i ve tazminat davaları ile 68. maddedeki üç kat bedel talebi saklıdır. Ayrıca proje dosyalarında yapı sahibine ve maliklere ilişkin kişisel veriler bulunduğundan, 6698 sayılı Kanun kapsamında veri sorumlusu sıfatıyla idarenin yükümlülükleri de gündeme gelir.

Kullanım amacı değişikliği yoluyla yapılan dönüşümlerde ruhsat sürecinin nasıl işlediğine ilişkin olarak ofisten konuta dönüşüm yazımızı inceleyebilirsiniz.

4. Bakanlığa bırakılan geniş yetki

İkinci yönetmeliğin 4. maddesinin dördüncü fıkrası, Bakanlığa e-PYS üzerinden proje teslimi yapılacak bina türleri ve kullanım sınıflarını, yapı inşaat alanı ve yapı yüksekliği gibi kriterleri, yüklemelerin formatını ve bunların uygulanmaya başlayacağı tarihleri belirleme yetkisi vermektedir. 5. maddenin dördüncü fıkrası ise güvenli elektronik imza yerine hangi yöntemlerin kullanılacağını belirleme yetkisini Bakanlığa bırakmıştır.

Bu, geçiş takvimini yönetmelik metnindeki tarihlerden ibaret görmemek gerektiği anlamına gelir. Kapsam ve tarihler idari düzenlemelerle daraltılabilir veya genişletilebilir. Yükümlülüğün içeriğinin ve zamanının bu ölçüde idareye bırakılması, normun öngörülebilirliği bakımından tartışmaya açıktır ve düzenleyici işleme karşı açılacak davalarda ileri sürülebilecek bir iptal sebebidir.

5. İki yönetmelik arasındaki bir yıllık aralık

Birinci yönetmelik 1 Eylül 2027'de, ikincisi 1 Eylül 2028'de yürürlüğe girmektedir. Aradaki bir yıl boyunca, projelerin dijital standartlara uygun hazırlanması gerekecek ancak bunları teslim edecek elektronik platform henüz yürürlükte olmayacaktır. Bu dönemde teslim, mevcut usulle ilgili idareye yapılacaktır.

Sıralama teknik olarak anlamlıdır: önce projelerin standartlaşması, sonra bu standart dosyaları işleyecek platformun devreye alınması beklenir. Buna karşılık geçiş takvimi dikkate alındığında, PDF/A zorunluluğunun genel olarak başladığı tarih 1 Mart 2029'dur ve bu, e-PYS'nin yürürlüğe girdiği 1 Eylül 2028'den sonradır. Yani platform, kendisine yüklenecek dosyaların formatı henüz genel olarak zorunlu hâle gelmeden çalışmaya başlayacaktır. Bu aralıkta hangi formatın kabul edileceğini, ikinci yönetmeliğin 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Bakanlık belirleyecektir.

Kim Ne Yapmalı?

Onaylı projeye aykırı imalatın yaptırımları konusunda ruhsata aykırı yapılarda yıkım ve para cezası riskini anlattığımız yazımızı inceleyebilirsiniz.

Yönetmeliğe Karşı Dava Açılabilir mi? Süre Ne Zaman Doluyor?

Yönetmelikler düzenleyici idari işlemdir ve doğrudan iptal davasına konu edilebilir. 2575 sayılı Danıştay Kanununun 24. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile Cumhurbaşkanınca çıkarılan düzenleyici işlemler ve bakanlıkların düzenleyici işlemlerine karşı açılan davalar ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülür.

2577 sayılı Kanunun 7. maddesinin dördüncü fıkrasına göre, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Yönetmelikler 5 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandığına göre 60 günlük süre 6 Ağustos 2026'da işlemeye başlamış ve 4 Ekim 2026 Pazar günü dolmaktadır. Sürenin son günü tatil gününe rastladığından, aynı Kanunun 8. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca süre, tatili izleyen çalışma gününün bitimine, yani 5 Ekim 2026 Pazartesi mesai bitimine kadar uzar.

Aynı fıkranın devamı bir güvence daha içerir: düzenleyici işlemin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilir. Yani 60 günlük süre kaçırılsa dahi yol tümüyle kapanmaz; ileride somut bir ruhsat işlemiyle karşılaşan ilgili, o işlemle birlikte dayanağı yönetmeliğin de iptalini isteyebilir. Ancak dava açma süresi geçtikten sonra düzenleyici işlemin tek başına iptali istenemez.

Davada ileri sürülebilecek başlıca hukuka aykırılık iddiaları şunlar olabilir:

• Yükümlülüğün içeriğinin yönetmelik dışındaki teknik standartlara ve Bakanlık düzenlemelerine bırakılması nedeniyle normun belirsizliği
• 4. maddenin dördüncü fıkrasıyla Bakanlığa tanınan kapsam ve tarih belirleme yetkisinin üst norma dayanmayacak genişlikte olması
• İki yönetmelik arasındaki kapsam uyumsuzluğu (3194 m.4, 26 ve 27 istisnasının yalnızca ikinci yönetmelikte yer alması)
• Ayrıca yazılı bildirim aranmaksızın elektronik bildirimin yeterli sayılmasının, 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve hak arama hürriyeti bakımından değerlendirilmesi
• Geçici 1. maddedeki nüfus ve metrekare eşiklerinin, aynı hukuki durumda bulunanlar arasında ölçüsüz farklılık yaratıp yaratmadığı

Danıştayda İptal Davası Dilekçesi Örneği (Vekil Aracılığıyla)

Aşağıdaki metin, meslek odaları ve menfaati etkilenen kişiler bakımından şablon niteliğindedir. Her dosyanın kendine özgü koşullarına göre uyarlanması gerekir.

Proje Eksiklik Bildirimine İtiraz Dilekçesi Örneği (Kendi Adınıza)

Aşağıdaki metin, e-PYS yürürlüğe girdikten sonra projesi eksik veya hatalı bulunarak iade edilen kişilerin avukat olmaksızın, kendi adlarına verebileceği itiraz dilekçesidir. Bu başvuru idareye yapılır, harca tabi değildir ve bizzat ya da e-PYS üzerinden sunulabilir. İdari başvuru dilekçesinde avukat zorunluluğu yoktur; ancak dava aşamasına geçilmesi hâlinde bir avukattan destek almanız yerinde olur. Maddi durumunuz elverişli değilse bulunduğunuz yer barosunun adli yardım bürosuna başvurabilirsiniz.

Bu başvuru 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında bir üst makam başvurusu olarak değerlendirilir ve dava açma süresini durdurur. İdare 30 gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve durmuş olan süre, başvuru tarihine kadar geçen kısım da hesaba katılarak kaldığı yerden işlemeye devam eder. Bu nedenle itirazı beklerken 60 günlük dava süresini takip etmeyi bırakmayın. Dilekçenizin idareye teslim edildiği tarihi gösteren evrak kayıt numarasını mutlaka alın; e-PYS üzerinden gönderilmişse sistemdeki gönderim kaydını saklayın.

Sık Sorulan Sorular

Bu yönetmelikler ne zaman yürürlüğe giriyor?

Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Dijital Olarak Hazırlanması Hakkında Yönetmelik 1 Eylül 2027, Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Elektronik Ortamda Teslimi ve Yönetilmesi Hakkında Yönetmelik ise 1 Eylül 2028 tarihinde yürürlüğe girer. Ancak zorunlulukların çoğu geçici 1. maddedeki takvime göre 2029 ile 2033 arasında kademeli olarak başlar.

200 metrekare altındaki evimin projesini de dijital vermek zorunda mıyım?

Hayır. Bodrum katı dışında en çok iki katlı ve toplam yapı inşaat alanı 200 metrekareyi geçmeyen müstakil yapılar her iki yönetmeliğin de kapsamı dışındadır. Aynı şekilde entegre tesis niteliğinde olmayan tarım ve hayvancılık amaçlı yapı ve tesisler ile uygulama imar planı bulunmayan alanlardaki yapılar da kapsam dışıdır.

BIM zorunluluğu ne zaman başlıyor?

BIM modelinin IFC formatında teslimi, nüfusu 2 milyonu geçen illerin nüfusu 600 binden fazla belediyelerinde 10.000 m² üzeri binalar için 1 Eylül 2029'da başlar. Sonraki kademeler 1 Eylül 2030, 1 Eylül 2031 ve sayılmayan tüm binalar için 1 Eylül 2032'dir. Konut ve ticaret artı konut karma kullanımlı binalar dışındaki binalarda ise yönetmelik 1 Eylül 2033'e kadar hiç uygulanmaz.

e-PYS nedir?

e-PYS, dijital projelerin yönetiminin sağlandığı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesinde işletilen Elektronik Proje Yönetim Sistemidir. Yapı ruhsatı eki projelerin teslimi, incelenmesi, eksikliklerin bildirilmesi, uygun görüş verilmesi ve onaylanması dâhil her türlü işlem, bildirim ve tebligat bu platform üzerinden yapılır. Yönetmelik kapsamındaki işlemler için e-PYS dışında elektronik ortam kullanılamaz.

Projeyi e-PYS'ye kim yükleyecek, sorumluluk kimde?

Projeyi, yapının etüt ve projelerini hazırlayan proje müellifi kaydeder. Yüklenen her türlü dosyada yer alan bilgilerin doğruluğundan kaydı yapan müellif sorumludur. Ayrıca kullanıcı adı ve şifrenin muhafazası ile yetkisiz kişilere kullandırılmaması da kullanıcının sorumluluğundadır.

Elektronik imzam yoksa projeyi yine de basılı vermem gerekecek mi?

Evet. Yönetmeliğin 6. maddesine göre güvenli elektronik imza kullanılmadan PDF/A veya IFC formatında teslim edilen projeler ayrıca basılı olarak da teslim edilir. Güvenli elektronik imza kullanıldığında ise projelerin PDF/A veya IFC, diğer dokümanların PDF/A formatında teslimi yeterlidir.

Kâğıda basıp taradığım PDF kabul edilir mi?

Hayır. 6. maddenin dördüncü fıkrası uyarınca kâğıda yazdırılıp taranarak oluşturulan PDF dokümanları kullanılamaz. Dosyaların doğrudan dijital ortamda ve PDF/A standardında üretilmesi gerekir.

Ruhsat başvurum e-PYS üzerinden reddedilirse dava açma süresi ne zaman başlar?

2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca dava açma süresi 60 gündür ve işlemin bildiriminden itibaren işler. e-PYS'de bildirim ve tebligat, beyan edilen elektronik posta adresine veya iletişim numarasına yapılabilmekte ve ayrıca yazılı bildirim şartı aranmamaktadır. Bu nedenle süre, elinize kâğıt evrak geçtiği anda değil, sistemde bildirimin yapıldığı anda işlemeye başlar. Sistem bildirimlerini düzenli takip etmek ve bildirim tarihlerini belgelemek gerekir.

Projemin telif hakkı ne oluyor, idare modelimi başka yerde kullanabilir mi?

Kullanamaz. Yönetmeliğin 4. maddesinin beşinci fıkrasına göre idare, teslim edilen sayısal veriyi üçüncü kişilere devredemez; müellifin izni olmaksızın projeyi çoğaltamaz, değiştiremez veya farklı projelerde kullanamaz ve verinin güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Mimarlık projeleri 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu anlamında eser niteliğinde olduğundan, ihlal hâlinde tecavüzün ref'i, men'i ve tazminat davaları ile üç kat bedel talebi gündeme gelir.

Yönetmeliğe karşı dava açmak için son tarih ne zaman?

Yönetmelikler 5 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandığından, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca 60 günlük süre 6 Ağustos 2026'da başlar ve 4 Ekim 2026 Pazar günü dolar. Son gün tatile rastladığı için süre 5 Ekim 2026 Pazartesi mesai bitimine kadar uzar. Dava Danıştayda açılır. Bu süre kaçırılsa dahi, düzenleyici işlemin uygulanması üzerine uygulama işlemiyle birlikte yönetmeliğin de iptali istenebilir.

Mevcut binamda tadilat yapacağım, bu yönetmelikler beni kapsıyor mu?

Her iki yönetmelik de kapsamını uygulama imar planı bulunan alanlarda yeni yapılacak binalar olarak tanımlamıştır. Mevcut binalarda tadilat, güçlendirme ve ilave kat işlemleri metinde açıkça sayılmamıştır. Bakanlığa bina türleri ve kriterleri belirleme yetkisi verildiğinden, bu konudaki uygulamanın Bakanlık düzenlemeleriyle netleşmesi beklenmelidir.

Belediyemin kendi e-ruhsat sistemi var, o kalkacak mı?

Kalkması zorunlu değildir. Ancak yönetmeliğin 7. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile idarelerin kullandığı yazılım platformlarında yapılan bu yönetmelik kapsamındaki tüm işlemlerin e-PYS'ye aktarılması ve orada kayıt altına alınması zorunludur. Ayrıca idarelerin e-PYS'yi kullanabilmesi için Bakanlıkla protokol düzenlemesi ve platform sorumlusu belirlemesi gerekir.

Bu yazı, 5 Ağustos 2026 tarihli ve 33331 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan iki yönetmeliğin metnine dayanan genel bilgilendirme amaçlı bir içeriktir; hukuki görüş veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Yukarıdaki dilekçe örnekleri şablon niteliğindedir ve her dosyanın kendine özgü koşullarına göre uyarlanmadan kullanılmamalıdır. Düzenleyici işlemlere ve ruhsat işlemlerine karşı açılacak davalarda süreler kısa ve kesindir; hak kaybı yaşamamak için işlemin size bildirildiği tarihi esas alarak hareket edin. Yapı ruhsatı sürecinize, proje telifinize veya yönetmeliğe karşı açılacak davaya ilişkin değerlendirme için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.