Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · Esas No: 2025/6477 · Karar No: 2026/3236 · Karar Tarihi: 03.06.2026 · Onama
Şehirlerarası otobüste yolcu olarak seyahat eden 29 yaşındaki bir kişi, şoförün virajı alamaması sonucu meydana gelen tek taraflı kazada sağ kolunu dirsek altından kaybetti. Yerel mahkeme 400.000,00 TL manevi tazminata hükmetti, istinaf başvurusunu reddetti, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi de kararı onadı. Karar, tek taraflı kazada yolcunun konumunu ve taşıyıcı ile işletenin müteselsil sorumluluğunu net biçimde ortaya koyuyor.
Uyuşmazlık Nasıl Doğdu
Davacı, 12.10.2019 tarihinde bilet alarak davalı şirkete ait otobüse yolcu olarak bindi. Araç, şoförün çok hızlı ve dikkatsiz seyretmesi sebebiyle virajı alamayarak kaza yaptı. Kaza tespit tutanağına göre kaza tek taraflıydı ve şoför yüzde 100 kusurluydu.
Kazada davacının sağ kolu dirsek altından koptu. Yargılama sırasında Adli Tıp Kurumundan alınan rapora göre davacı, meslekte kazanma gücünün yüzde 56'sını yitirmişti.
Davacı üç kişiyi birlikte dava etti: kaza tespit tutanağına göre haksız fiil sorumlusu olan şoför, aracın ruhsat sahibi olan işleten ve taşıyıcı şirket. 400.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsilini, ayrıca 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 76. maddesi uyarınca 100.000,00 TL'nin geçici ödeme olarak peşin ödenmesini talep etti.
Davalılar, iş gücü kaybı bakımından Adli Tıp raporu alınması gerektiğini, manevi tazminatın hakkaniyet ölçütlerine göre değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Ayrıca aracın genişletilmiş birleşik kasko poliçesiyle sigortalı olduğunu, sigorta şirketinin poliçe limitiyle sorumlu bulunduğunu ve davanın sigorta şirketine ihbar edilmesi gerektiğini ileri sürdü.
Yerel Mahkeme ve İstinaf Ne Karar Verdi
İlk derece mahkemesi davanın tümüyle kabulüne karar verdi. Gerekçede kusur durumunda tereddüt bulunmadığı, şoförün tam kusurlu olduğu ve davacıya atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığı vurgulandı. Manevi tazminatın tayininde Türk Borçlar Kanununun 51 ve 56. maddeleri, hakkaniyet ilkesi, tarafların kusur oranı, sıfatı, statüsü, sosyal ve ekonomik durumları ile eylemin işleniş biçimi esas alındı. 400.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 12.10.2019'dan itibaren yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline hükmedildi.
Bölge Adliye Mahkemesi, davalıların istinaf başvurusunu esastan reddederken takdir edilen tutarın hangi ölçütlerle denetlendiğini ayrıntılı biçimde sıraladı:
- kazanın oluş şekli ve kaza tarihi,
- davalı tarafın tek ve asli kusurlu olması,
- tek taraflı kazada yolcu olan davacının hiçbir kusurunun bulunmaması,
- yaralanmanın ağırlığı, dosyadaki fotoğraflara göre kolun ampute olmuş olması,
- maluliyet oranı,
- ulusal yargı ağı üzerinden yapılan sosyal ve ekonomik durum araştırması,
- ülkenin ekonomik koşulları ve paranın satın alma gücü,
- manevi tazminatın zenginleştirme ve fakirleştirme amacı taşımaması, caydırıcı olması ancak özendirici olmaması,
- Yargıtayın 22.06.1966 tarihli, 1966/7 E., 1966/7 K. sayılı içtihadı birleştirme kararındaki ölçütler.
Yargıtayın Değerlendirmesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, uyuşmazlığı şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapan otobüste yolcu olarak bulunan davacının, aracın tek taraflı trafik kazası yapması sonucu yaralanması nedeniyle manevi tazminat istemi olarak nitelendirdi. İlk derece mahkemesi kararında isabetsizlik bulunmadığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararını 03.06.2026 tarihinde oy birliğiyle onadı.
Kararın Pratik Sonucu
Karar, ağır bedensel zararlarda manevi tazminatın hangi düzeye ulaşabileceğini gösteren güncel bir referans noktasıdır.
- Yolcunun konumu en güçlü konumdur. Tek taraflı kazada yolcunun kusuru tartışılamaz. Müterafik kusur indirimi gündeme gelmez ve tazminat tam olarak hükmedilir.
- Sorumluluk üç başlıdır. Şoför haksız fiil faili, ruhsat sahibi işleten sıfatıyla, otobüs firması ise taşıyıcı sıfatıyla müştereken ve müteselsilen sorumludur. Davanın üçüne birden yöneltilmesi tahsil kabiliyetini artırır.
- Faiz kaza tarihinden işler. Haksız fiilde temerrüt olay tarihinde doğar, ayrıca ihtara gerek yoktur. 2019 tarihli kazada 2026 yılında hükmedilen tutara yedi yıllık faiz eklenmesi, alacağı önemli ölçüde büyütmektedir.
- Manevi tazminat zorunlu trafik sigortasının teminatı dışındadır. Zorunlu mali sorumluluk sigortası bedeni zararları karşılar, manevi tazminat kural olarak teminat kapsamında değildir. Bu nedenle manevi tazminat davalarında sorumlular şahsen takip edilir. Genişletilmiş kasko veya ihtiyari mali sorumluluk poliçesi bulunması hâlinde poliçe şartlarına bakılmalıdır.
- Sigortaya ihbar savunması sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Davalıların poliçe bulunduğu ve davanın sigortaya ihbar edilmesi gerektiği yönündeki savunması, kendi müteselsil sorumluluklarını etkilememiştir.
- Geçici ödeme talep edilebilir. Türk Borçlar Kanununun 76. maddesi, zarar görenin iddiasının haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlar sunması ve ekonomik durumunun gerektirmesi hâlinde hâkimin geçici ödemeye hükmetmesine imkân verir. Uzun süren yargılamalarda tedavi giderlerini karşılamak bakımından önemli bir araçtır.
Bedensel zararlarda maddi tazminatın hesabı ve destekten yoksun kalma bakımından destekten yoksun kalma tazminatı yazımıza, kazaya karışan aracın sigortasız olması hâlinde başvurulacak yol için Güvence Hesabı yazımıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Otobüs kazasında yolcu kimden tazminat isteyebilir?
Yolcu, kusurlu şoförden haksız fiil sorumlusu sıfatıyla, aracın ruhsat sahibinden işleten sıfatıyla ve otobüs firmasından taşıyıcı sıfatıyla, üçünden birlikte müştereken ve müteselsilen tazminat isteyebilir. Bu, tahsil imkânını genişletir.
Tek taraflı kazada yolcunun kusuru olur mu?
Kural olarak olmaz. Aracın sürücüsünün kusuruyla meydana gelen tek taraflı kazada yolcuya atfedilebilecek bir davranış bulunmadığından müterafik kusur indirimi uygulanmaz ve tazminattan kesinti yapılmaz.
Kol kaybı gibi ağır yaralanmalarda manevi tazminat ne kadar olur?
Kesin bir tarife yoktur, tutar hâkim tarafından takdir edilir. Bu dosyada 2019 yılında meydana gelen kazada sağ kolunu dirsek altından kaybeden ve meslekte kazanma gücünün yüzde 56'sını yitiren 29 yaşındaki yolcu için takdir edilen 400.000,00 TL manevi tazminat, kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte Yargıtayca onanmıştır. Takdirde yaralanmanın ağırlığı, maluliyet oranı, kusur durumu, tarafların ekonomik ve sosyal durumu ile paranın satın alma gücü esas alınır.
Manevi tazminata hangi tarihten itibaren faiz işler?
Haksız fiilde temerrüt olay tarihinde kendiliğinden doğduğundan, faiz kaza tarihinden itibaren işler ve ayrıca ihtar çekilmesi gerekmez. Bu dosyada faiz 12.10.2019 kaza tarihinden başlatılmıştır.
Zorunlu trafik sigortası manevi tazminatı karşılar mı?
Kural olarak karşılamaz. Zorunlu mali sorumluluk sigortası bedeni ve maddi zararları teminat altına alır, manevi tazminat teminat kapsamı dışındadır. Genişletilmiş kasko veya ihtiyari mali sorumluluk poliçesi bulunuyorsa poliçenin özel şartlarına bakılması gerekir.
Geçici ödeme nedir, nasıl istenir?
Türk Borçlar Kanununun 76. maddesinde düzenlenmiştir. Zarar gören, iddiasının haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlar sunar ve ekonomik durumu gerektirirse, hâkim yargılama sürerken talep edilen tutarın bir kısmının peşin ödenmesine karar verebilir. Dava dilekçesinde açıkça talep edilmesi gerekir.
Bu yazı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 03.06.2026 tarihli, 2025/6477 E., 2026/3236 K. sayılı kararının özetlenmesinden ibaret genel bilgilendirme amaçlı bir içeriktir; hukuki görüş veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Karar metnindeki taraf ve plaka bilgileri Yargıtay tarafından maskelenmiş hâlde yayımlanmaktadır. Manevi tazminat tutarları her dosyada yaralanmanın ağırlığına, maluliyet oranına ve tarafların durumuna göre ayrı ayrı takdir edilir; buradaki tutar emsal niteliğinde olup sonuç garantisi vermez. Trafik kazası tazminat dosyanız için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Av. Hakan Elçi