Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · Esas No: 2025/6391 · Karar No: 2026/3121 · Karar Tarihi: 02.06.2026 · Onama
Bir otelin kazan dairesindeki soğutma grupları, elektrik kesintisinin ardından arızalandı. Makine kırılması sigortası kapsamında sigortalısına 6.013,28 ABD doları ödeyen sigorta şirketi, bu tutarı elektrik dağıtım şirketinden rücuen istedi. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, hasarın kök sebebinin elektrik kesintisi değil tesisattaki bakımsızlık ve kirlilik olduğu, dolayısıyla dağıtım şirketine kusur izafe edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine ilişkin kararı onadı.
Uyuşmazlık Nasıl Doğdu
28.09.2021 tarihinde, davacı sigorta şirketinin sigortalısı olan otelde bir elektrik kesintisi yaşandı. Kesintinin ardından kazan dairesindeki soğutma grupları arızalandı. Sigorta şirketi, hem ekspertiz raporunda hem de hasar dosyasındaki uzman görüşünde kesintinin zarara sebebiyet verdiğinin tespit edildiğini ileri sürdü.
Yapılan incelemeler sonucunda sigorta şirketi 28.07.2022 tarihinde sigortalısına toplam 6.013,28 ABD doları ödeme yaptı. Ardından, fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak, bu tutarın ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte elektrik dağıtım şirketinden tahsilini talep etti.
Davalı dağıtım şirketi ise üç noktada savunma yaptı: hasarın sigortalıya ait iç elektrik tesisatından kaynaklandığını, zarar ile kendi dağıtım faaliyeti arasında illiyet bağı bulunmadığını, ayrıca sigorta şirketince yapılan ödemenin sigorta hukuku bakımından kabul görür bir ödeme olup olmadığının ve zarar tutarının hangi ölçütlere göre belirlendiğinin denetlenmesi gerektiğini savundu.
Yerel Mahkeme ve İstinaf Ne Karar Verdi
İlk derece mahkemesi, kusurun belirlenmesi için yerinde inceleme yaptırdı. Servis raporu ve ekspertiz raporlarında şu tespitler yer aldı:
- Eleklerde yoğun kirlilik oluşmuştu.
- Bu kirliliğe bağlı olarak filtrelerin motoruna aşırı yük binmişti.
- Durum, tesisatta bakımsızlık ve kullanıma bağlı deformasyon bulunduğunu açıkça gösteriyordu.
- Cihaz arızaları ile zararın kök sebebi, teknik açıdan davalının sorumluluğundaki dağıtım şebekesi veya elektrik kesintisi ile ilişkilendirilemezdi.
Mahkeme bu tespitlere dayanarak davalı şirkete kusur izafesinin mümkün olmadığına ve sigortacının sigortalısına yaptığı ödemeyi rücuen isteyemeyeceğine hükmetti.
Bölge Adliye Mahkemesi de istinaf başvurusunu esastan reddederken kendi gerekçesini ekledi. Hasar dosyasındaki fotoğraflarda arıza yaşanan cihaz üzerindeki yoğun kirlilik gözle görülebiliyordu. Otelin sayaçlarındaki düşük elektrik tüketimi, otelin iç tesisatındaki bir arızadan kaynaklanmış olabilirdi. Sigortalının genel bir elektrik kesintisine ilişkin beyanı yoktu. En belirleyici gerekçe ise şuydu: elektrik geldikten sonra aşırı yük altında kalan motorlar, hasardan önce de aynı durumdaydı ve çöp birikintisi elektrik kesintisinin yaşandığı kısa sürede oluşmuş olamazdı.
Yargıtayın Değerlendirmesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi uyuşmazlığı, makine kırılması sigorta poliçesiyle sigortalanan emtiada meydana gelen hasarın elektrik kesintisinden kaynaklandığı ileri sürülerek ödenen sigorta tazminatının rücuen tahsili istemi olarak nitelendirdi. Yapılan yargılama ve uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde ilk derece mahkemesi kararında bir isabetsizlik bulunmadığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararını onadı. Karar 02.06.2026 tarihinde oy birliğiyle ve kesin olarak verildi.
Kararın Pratik Sonucu
Karar, halefiyete dayalı rücu davalarının en zayıf halkasını gösteriyor: illiyet bağı. Sigortacının poliçe kapsamında ödeme yapmış olması, ödediğini üçüncü kişiden alabileceği anlamına gelmez.
- Ödeme yapmış olmak rücu hakkını tek başına doğurmaz. Türk Ticaret Kanununun 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigortalısının üçüncü kişiye karşı sahip olduğu haklara halef olur. Sigortalının bu üçüncü kişiye karşı bir hakkı yoksa, sigortacının da olmaz.
- İlliyet bağının ispatı davacı sigortacıdadır. Ekspertiz raporunun hasarı bir olaya bağlaması yeterli değildir. Mahkeme bağımsız teknik inceleme yaptırdığında, kök sebep çoğu zaman farklı çıkabilmektedir.
- Zamansal tutarlılık belirleyicidir. Bu dosyada davayı bitiren argüman, kirliliğin kesinti süresi içinde oluşamayacak kadar birikmiş olmasıdır. Rücu dosyalarında hasarın kesinti veya olay anından önce mevcut olup olmadığı ayrıca sorgulanmalıdır.
- Sigortalının bakım yükümlülüğü savunmaya dönüşür. Makine kırılması, elektronik cihaz ve iş yeri sigortalarında hedef alınan üçüncü kişi, zararın sigortalının kendi bakımsızlığından doğduğunu ileri sürerek sorumluluktan kurtulabilir.
- Dosya kabul filtresi önemlidir. Rücu portföyü devralan avukatın, ödeme dekontu ve halefiyet belgesi yanında bağımsız bir teknik nedensellik değerlendirmesi de araması, kaybedilecek dosyaya emek harcanmasını önler.
Sigortacının üçüncü kişilere yönelttiği taleplerin hukuki çerçevesi için halefiyet ve rücu hakkı rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Sigorta şirketi ödediği her tazminatı üçüncü kişiden geri alabilir mi?
Alamaz. Sigortacının rücu hakkı, Türk Ticaret Kanununun 1472. maddesindeki halefiyete dayanır ve sigortalının üçüncü kişiye karşı sahip olduğu hakkın sınırlarıyla kayıtlıdır. Üçüncü kişinin kusuru ve zararla arasındaki illiyet bağı ispatlanamazsa rücu talebi reddedilir.
Elektrik kesintisi nedeniyle cihazım bozulursa dağıtım şirketi sorumlu olur mu?
Otomatik olarak sorumlu olmaz. Zararın kesintiden kaynaklandığının teknik olarak ortaya konması gerekir. Cihazda önceden var olan bakımsızlık, kirlilik veya kullanıma bağlı deformasyon tespit edilirse, kök sebep kesinti değil bu durumlar sayılır ve dağıtım şirketine kusur izafe edilemez.
Ekspertiz raporu rücu davasında kesin delil midir?
Değildir. Ekspertiz raporu sigorta şirketinin kendi hasar sürecinde düzenlettiği bir belgedir. Mahkeme, kusur ve illiyet bağını bağımsız bilirkişi incelemesiyle değerlendirir. Bu dosyada yerinde yapılan inceleme, ekspertiz raporundaki nedensellik değerlendirmesinin aksine sonuç vermiştir.
Makine kırılması sigortası neyi kapsar?
Makine kırılması sigortası, işletmedeki makine ve tesisatın ani ve beklenmedik sebeplerle uğradığı fiziksel hasarları teminat altına alır. Sigortacı sigortalısına ödeme yaptığında bu ödemeyi zarardan sorumlu üçüncü kişiden isteyebilir, ancak bunun için o kişinin kusurunun ve illiyet bağının bulunması şarttır.
Rücu davasında ispat yükü kimdedir?
Davacı sigortacıdadır. Sigortacı hem ödemeyi yaptığını hem de zararın davalının kusurlu davranışından kaynaklandığını ispatlamak zorundadır. Davalının zararın başka bir sebepten, örneğin sigortalının kendi bakımsızlığından doğduğunu ortaya koyması, talebin reddi için yeterlidir.
Rücu davası hangi mahkemede açılır?
Halefiyete dayalı rücuda görevli mahkeme, devralınan hakkın niteliğine göre belirlenir. Taraflardan biri sigorta şirketi olduğunda ve uyuşmazlık mutlak ticari dava niteliği taşıdığında asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Ticari nitelikteki uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvurulması dava şartıdır.
Bu yazı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 02.06.2026 tarihli, 2025/6391 E., 2026/3121 K. sayılı kararının özetlenmesinden ibaret genel bilgilendirme amaçlı bir içeriktir; hukuki görüş veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Karar metnindeki taraf ve şirket bilgileri Yargıtay tarafından maskelenmiş hâlde yayımlanmaktadır. İlliyet bağı ve kusur değerlendirmesi her dosyada teknik incelemeye bağlıdır. Rücu dosyanızın değerlendirilmesi için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Av. Hakan Elçi