Adli Sicil Kaydı (Sabıka Kaydı) Nasıl Silinir? 2026 Güncel Şartlar ve Süreler

Kısa cevap: Adli sicil kaydı, mahkumiyetin infazı tamamlandığında (tahliye, para cezasının ödenmesi veya denetim süresinin iyi halli geçmesiyle) hiçbir başvuru yapılmasına gerek kalmadan kendiliğinden "arşiv kaydına" dönüşür. Arşiv kaydı ise halk arasında sabıka kaydı olarak bilinen bu bilginin tamamen silinmesi için kanunda öngörülen 5, 15 veya 30 yıllık sürenin dolmasını gerektirir. Bu sürelerin hangi durumda geçerli olduğunu ve kaydı erken sildirmenin mümkün olup olmadığını aşağıda ayrıntılı anlatıyoruz.

Adli Sicil Kaydı ile Arşiv Kaydı (Sabıka Kaydı) Arasındaki Fark Nedir?

5352 sayılı Adli Sicil Kanunu, iki farklı kayıt türünü birbirinden ayırır. Adli sicil kaydı, kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmünün henüz infazı tamamlanmamışken sistemde aktif olarak görünen halidir. Arşiv kaydı ise infaz tamamlandıktan sonra bu bilginin, genel adli sicil sorgusunda artık görünmeyecek şekilde ayrı bir arşive taşınmış halidir; günlük dilde "sabıka kaydı" denilen şey genellikle bu arşiv kaydını ifade eder. Arşiv kaydı, adli sicil kaydından farklı olarak yalnızca kanunda sayılan sınırlı hallerde (örneğin bir başka ceza soruşturmasında istenmesi) sorgulanabilir.

Bir Ceza Kaydı Ne Zaman Arşive Aktarılır? Başvuru Gerekir mi?

Bu aşama tamamen otomatiktir, ilgilinin herhangi bir dilekçe vermesine gerek yoktur. Kayıt şu tarihlerden itibaren adli sicilden silinip arşive aktarılır:

• Hapis cezalarında: cezanın tamamen infaz edildiği veya koşullu salıverilme yoluyla tahliye edildiği tarihten itibaren.
• Adli para cezalarında: cezanın tamamının ödendiği tarihten itibaren.
• Ertelenmiş cezalarda: denetim süresinin iyi halli olarak tamamlanmasıyla, erteleme kararının kesinleştiği tarihten itibaren.
• Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararlarında: denetim süresi içinde yeni bir kasıtlı suç işlenmemesi halinde, düşme kararının kesinleşmesiyle.

Arşiv Kaydı Tamamen Ne Zaman Silinir? 5 Yıl, 15 Yıl ve 30 Yıl Kuralı

Arşiv kaydının kalıcı olarak silinme süresi, suçun ağırlığına ve kişinin bazı haklarının geri verilip verilmediğine göre değişir:

• 5 yıl: Hak yoksunluğu doğurmayan basit suçlarda, kayıt arşive alındığı tarihten itibaren 5 yılın dolmasıyla resen silinir.
• 15 yıl: Yasaklanmış hakların iadesi (memnu hakların iadesi) kararı alınmış olması halinde, bu kararın kesinleşmesinden itibaren 15 yılın sonunda arşiv kaydı silinir.
• 15 veya 30 yıl (ağır suçlar): Anayasa'nın 76. maddesinde sayılan ya da Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlarda düzenlenen bazı suçlarda, memnu hakların iadesi kararı varsa 15 yıl, böyle bir karar yoksa 30 yıl sonunda kayıt silinir.
• Kişinin ölümü: İlgilinin vefat ettiğinin bildirilmesi halinde tüm adli sicil ve arşiv kayıtları süre beklenmeksizin silinir.

Bu süreler, ilgilinin başka bir suçtan yeniden mahkum olmaması şartına bağlıdır; süre içinde yeni bir kasıtlı suçtan mahkumiyet alınması durumunda sayaç yeniden işlemeye başlayabilir.

Süre Dolmadan Erken Sildirme Mümkün mü?

Kanunda öngörülen 5, 15 ve 30 yıllık süreler kesindir; bu süreler dolmadan arşiv kaydının doğrudan ve tamamen silinmesini talep etmek mümkün değildir. Ancak bu, ilgili kişinin elinin tamamen bağlı olduğu anlamına gelmez. Memnu hakların iadesi davası açılarak, mahkumiyetin doğurduğu bazı hak yoksunluklarının (örneğin belirli mesleklerde çalışma, kamu hizmetine girme gibi kısıtlamaların) kaldırılması sağlanabilir; bu karar aynı zamanda arşiv kaydının 15 yıllık kısa sürede silinmesinin de önünü açar. Ayrıca kayıtta maddi hata bulunduğu (örneğin kişinin mahkum olmadığı bir suçun sehven kaydedilmesi) düşünülüyorsa, Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü'ne yazılı başvuru yapılarak düzeltme talep edilebilir.

e-Devlet Üzerinden Adli Sicil ve Arşiv Kaydı Sorgulama

Herkes kendi adli sicil kaydını ve arşiv kaydını e-Devlet Kapısı üzerinden "Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü" hizmetiyle ücretsiz olarak sorgulayabilir. Üçüncü bir kişinin kaydı ise ancak kanunda sayılan yetkili kurumlar (örneğin bir kamu kurumu işe alım sürecinde) tarafından ve ilgilinin rızası ölçüsünde istenebilir; işverenlerin doğrudan bir çalışanın arşiv kaydını sorgulama yetkisi yoktur, bu bilgi genellikle ilgili kişinin kendi belgesini ibraz etmesiyle temin edilir.

Adli Sicil Kaydı Kimler İçin Neden Önemli?

Bir adli sicil veya arşiv kaydının varlığı özellikle şu süreçlerde belirleyici olabilir: kamu görevine giriş sınavları ve güvenlik soruşturması, öğretmenlik, avukatlık stajına kabul ve noterlik gibi mesleklere giriş, silah ruhsatı başvurusu, bazı ülkelere vize veya çalışma izni başvurusu, evlat edinme süreçleri ve özel güvenlik görevlisi olma başvurusu. Bu tür başvurularda hangi kaydın (adli sicil mi, arşiv kaydı mı) ve hangi suçların engel teşkil ettiği, ilgili mevzuata göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sabıka kaydı ile adli sicil kaydı aynı şey midir?

Günlük dilde aynı anlamda kullanılsalar da teknik olarak farklıdırlar. Adli sicil kaydı, infazı henüz tamamlanmamış aktif mahkumiyet bilgisidir; halk arasında sabıka kaydı denilen şey ise infaz sonrası oluşan ve daha sınırlı şekilde sorgulanabilen arşiv kaydıdır.

Adli sicil kaydı otomatik olarak mı silinir, dilekçe vermem gerekir mi?

Adli sicilden arşive aktarılma tamamen otomatiktir, başvuru gerekmez. Arşiv kaydının kanuni süre (5, 15 veya 30 yıl) sonunda tamamen silinmesi de resen gerçekleşir; sadece maddi hata düzeltmesi veya memnu hakların iadesi gibi istisnai taleplerde dilekçe gerekir.

Arşiv kaydı ne kadar sürede tamamen silinir?

Hak yoksunluğu doğurmayan basit suçlarda 5 yıl, memnu hakların iadesi kararı alınmışsa 15 yıl, Anayasa m.76'da sayılan veya TCK dışındaki bazı ağır suçlarda iade kararı yoksa 30 yıl sonunda arşiv kaydı tamamen silinir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı adli sicile işler mi?

HAGB kararları, ayrı bir sisteme (adli sicil arşivinden farklı olarak "denetimli serbestlik ve HAGB" kaydı) işlenir ve genel adli sicil belgesinde görünmez; ancak denetim süresi içinde yeni bir kasıtlı suç işlenirse durum değişebilir.

İş başvurusunda arşiv kaydı görünür mü?

Kural olarak hayır. İşverenler doğrudan bir kişinin arşiv kaydını sorgulayamaz; sorgulama yetkisi kanunda sayılan kurumlarla ve ilgilinin rızasıyla sınırlıdır. Bazı özel meslekler (güvenlik görevlisi, kamu görevlisi gibi) için mevzuatta ayrıca düzenleme bulunabilir.

Yurt dışına çıkarken adli sicil kaydı sorun yaratır mı?

Türkiye'den yurt dışına çıkışta doğrudan bir engel değildir, ancak gidilecek ülkenin vize veya çalışma izni başvurusunda o ülkenin mevzuatına göre adli sicil belgesi istenebilir ve kayıt bu değerlendirmede etkili olabilir.

Bu yazı, 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu ve Adli Sicil Yönetmeliği'nin genel hükümlerine dayanan bilgilendirme amaçlı bir içeriktir; somut bir dosyadaki suç tipi, mahkumiyet tarihi ve hak yoksunluğu durumuna göre sonuç değişebilir. Kendi adli sicil veya arşiv kaydınızla, memnu hakların iadesi başvurunuzla ilgili hukuki destek için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.