Anayasa Mahkemesi Noterlik Kanunu ve CMK Değişikliklerini İptal Etti: 26 Mart 2026 Tarihli Karar 16 Temmuz'da Yayımlandı

Kısa cevap: Anayasa Mahkemesi, 26 Mart 2026 tarihinde verdiği E.2025/18, K.2026/66 sayılı kararla 7532 sayılı Noterlik Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un iki hükmünü iptal etti. Karar, yaklaşık dört ay sonra, 16 Temmuz 2026 tarihli ve 33311 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak kamuoyuna duyuruldu. İptal edilen hükümler: (1) noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasına ilişkin usul ve esasların doğrudan Adalet Bakanlığı yönetmeliğine bırakılması ve (2) Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesinde, sanığın son bilinen adresine tebligat yapılamaması veya duruşmaya gelmemesi halinde yalnızca müdafisine yapılan bildirimin yeterli sayılması. Mahkeme, her iki iptalin de kararın Resmi Gazete'de yayımlandığı 16 Temmuz 2026 tarihinden itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi; bu süre boyunca mevcut hükümler geçerliliğini koruyor. Kanunun avukatlık stajı, Cumhuriyet başsavcıvekilliği ve hükümlülerin öğretimden yararlanmasına ilişkin diğer hükümleri ise Anayasa'ya aykırı bulunmadı ve yürürlükte kalmaya devam ediyor.

Karara Konu Kanun ve Dava Süreci Neydi?

Dava, 14/11/2024 tarihli ve 7532 sayılı Noterlik Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un çeşitli maddelerinin iptali istemiyle açıldı. Anayasa Mahkemesi, 11/2/2025 tarihli ilk inceleme toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığına oybirliğiyle karar vererek işin esasının incelenmesine geçti. Noterlik Kanunu'nun 189. maddesine ilişkin bir kısım (araç sicil verisi paylaşımında katılım payından muafiyet) ayrı bir esasa kaydedildiğinden bu konudaki inceleme henüz sonuçlanmadı ve bu yazının kapsamı dışındadır. Esas inceleme 26 Mart 2026 tarihinde tamamlanıp karara bağlandı; gerekçeli karar ise ancak yaklaşık dört ay sonra, 16 Temmuz 2026'da Resmi Gazete'de yayımlanarak resmen yürürlük sürecine girdi. Bu iki tarih arasındaki fark, Anayasa Mahkemesi kararlarında sık görülen bir durumdur: karar heyet tarafından belirli bir tarihte verilir, ancak kararın hukuki sonuç doğurması ve sürelerin işlemeye başlaması Resmi Gazete'de yayımlanmasına bağlıdır.

Noterlerin Tatilde Çalışması Neden İptal Edildi?

7532 sayılı Kanun'un 3. maddesiyle değiştirilen 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 52. maddesi, noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasına ilişkin usul ve esasların, Türkiye Noterler Birliği'nin mütalaası alınarak Adalet Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenmesini öngörüyordu. Anayasa Mahkemesi, çalışma saatleri ve tatil günü çalışması gibi temel çalışma koşullarının kanunla düzenlenmesi gerektiğini, bu konunun idarenin takdirine bırakılan bir yönetmelik hükmüne devredilemeyeceğini değerlendirerek "...yönetmelikte düzenlenir" ibaresini iptal etti. Maddenin geri kalan kısmı da bu ibare olmadan uygulanabilir nitelikte kalmadığından, 6216 sayılı Kanun'un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereği maddenin tamamı iptal edildi. Karar bu konuda oybirliğiyle verildi.

CMK 226. Maddedeki Hangi Hüküm İptal Edildi ve Neden?

7532 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle değiştirilen 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesinin (4) numaralı fıkrasının üçüncü cümlesi, sanığın dosyada kayıtlı son adresine tebligat yapılamaması veya tebligata rağmen duruşmaya gelmemesi hâlinde, suçun hukuki niteliğindeki değişikliğe ilişkin bildirimin yalnızca müdafisine yapılmasının yeterli sayılacağını öngörüyordu. Anayasa Mahkemesi çoğunluğu, bu düzenlemenin sanığın isnat edilen suçun değişen hukuki niteliğinden bizzat haberdar olmaksızın, sadece müdafisine yapılan bildirimle yargılamanın mahkumiyet dahil her türlü sonuçla tamamlanabilmesine imkan tanıdığını, bunun da adil yargılanma hakkına ölçüsüz bir sınırlama getirdiğini tespit etti. Sonuç olarak bu cümle Anayasa'nın 13. ve 36. maddelerine aykırı bulunarak iptal edildi.

İptal Kararına Karşıoy: 9 Aylık Erteleme Tartışması

CMK 226. maddedeki iptale bizzat katılan üye Kenan Yaşar, iptal hükmünün 9 ay sonra yürürlüğe girmesine ilişkin çoğunluk kararına karşıoy kullandı. Yaşar'ın gerekçesine göre, Anayasa Mahkemesi'nin yürürlüğü erteleme yetkisi istisnai niteliktedir ve ancak iptalin derhal uygulanmasının kamu yararını ihlal edecek somut bir hukuki boşluk doğurması hâlinde kullanılabilir; oysa Anayasa'ya aykırılığı saptanan bir kuralın (burada sanığın savunma hakkını zedeleyen bir hükmün) dokuz ay daha yürürlükte kalmasına imkân tanınması, adil yargılanma hakkına yönelik ihlallerin bu süre boyunca devam etmesi anlamına gelmektedir. Bu görüş azınlıkta kaldı ve çoğunluk, dokuz aylık erteleme kararını benimsedi.

Anayasa'ya Aykırı Bulunmayan ve Yürürlükte Kalan Hükümler

Aynı davada iptali istenen aşağıdaki hükümler Anayasa Mahkemesi tarafından Anayasa'ya aykırı bulunmadı ve iptal talepleri oybirliğiyle reddedildi; dolayısıyla bu hükümler yürürlükte kalmaya devam ediyor:

• Avukatlık Kanunu m.16/2 ("aksatmayacak" ve "aksama" ibareleri): Kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanların avukatlık stajını, ifa ettiği kamu görevini aksatmayacak şekilde yürütmesine ve staj sürecinin kamu görevinde aksamaya yol açması hâlinde ücretsiz izin verilmesine ilişkin düzenleme.
• 5235 sayılı Kanun m.30 ve m.44: Bölge adliye mahkemelerinde "Cumhuriyet başsavcıvekili" kadrosunun ihdas edilmesi, iş durumunun gerektirdiği yerlere birden fazla başsavcıvekili atanabilmesi ve bu göreve birinci sınıf hâkim ve savcılar arasından atama yapılması.
• 5275 sayılı İnfaz Kanunu m.76: Kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin örgün öğretim programlarına devamının, kurum disiplini, düzeni, güvenliği ve kurumsal kapasite ölçüsüne bağlanması; öğretim programının ceza infaz kurumunun işleyişine yer ve zaman itibarıyla uygun olmaması hâlinde hükümlünün öğretimden yararlanmasının engellenebilmesi.

Karar Ne Zaman Yürürlüğe Girecek, Şimdi Ne Değişiyor?

Her iki iptal hükmü de, kararın Resmi Gazete'de yayımlandığı 16 Temmuz 2026 tarihinden itibaren dokuz ay sonra, yani Nisan 2027 ortasına doğru yürürlüğe girecek. Bu süre boyunca noterlerin tatil çalışması hâlâ mevcut yönetmelik hükümlerine göre yürütülmeye, CMK 226. maddedeki tartışmalı tebligat kuralı da hâlâ uygulanmaya devam edecek. Anayasa Mahkemesi bu süreyi, TBMM'ye söz konusu alanlarda yeni bir kanuni düzenleme yapması için tanımıştır. Yürürlüğe giriş tarihine kadar TBMM'nin (1) noterlerin tatil çalışmasını doğrudan kanunla düzenlemesi ve (2) CMK 226'daki tebligat usulünü sanığın savunma hakkını koruyacak şekilde yeniden yazması bekleniyor; aksi hâlde dokuz ayın sonunda bu konularda kanuni bir boşluk doğabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Anayasa Mahkemesi'nin bu kararı hangi tarihe ait, ne zaman yayımlandı?

Karar 26 Mart 2026 tarihinde (E.2025/18, K.2026/66 sayıyla) verildi. Gerekçeli karar ise yaklaşık dört ay sonra, 16 Temmuz 2026 tarihli ve 33311 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı. Kararın yürürlüğe giriş süreleri, verildiği 26 Mart tarihinden değil, yayımlandığı 16 Temmuz tarihinden itibaren işlemeye başlıyor.

Karar tam olarak neyi iptal etti?

7532 sayılı Kanun'la değişen iki hükmü iptal etti: noterlerin tatilde çalışmasının yönetmelikle düzenlenmesi (Noterlik Kanunu m.52) ve CMK 226. maddesinde sanığa ulaşılamadığında yalnızca müdafie yapılan bildirimin yeterli sayılması. Diğer itiraz konusu hükümler Anayasa'ya aykırı bulunmadı.

Noterler tatil günlerinde çalışmaya devam edecek mi?

Evet, en az dokuz ay boyunca. İptal hükmü 16 Temmuz 2026'dan itibaren dokuz ay sonra yürürlüğe gireceğinden bu süre içinde noterlerin tatil çalışması mevcut yönetmelik hükümlerine göre sürüyor.

CMK 226. maddedeki iptal sanıklar için ne anlama geliyor?

İptal edilen hüküm yürürlüğe girdiğinde, bir sanığa ulaşılamasa bile isnat edilen suçun hukuki niteliğindeki değişikliğin yalnızca müdafisine bildirilmesi tek başına yeterli sayılamayacak; bu değişiklik 16 Temmuz 2026'dan dokuz ay sonra yürürlüğe girecek, bugünden itibaren otomatik uygulanmıyor.

Avukatlık stajıyla ilgili düzenleme de iptal edildi mi?

Hayır. Kamu görevlilerinin avukatlık stajını kamu görevini aksatmayacak şekilde yapmasına ilişkin hükümler Anayasa'ya aykırı bulunmadı, iptal talebi reddedildi.

Kapalı cezaevindeki hükümlülerin öğretim hakkı kısıtlaması iptal edildi mi?

Hayır. İnfaz Kanunu m.76 hükmü Anayasa'ya aykırı bulunmadı, yürürlükte kalmaya devam ediyor.

Bu yazı, Anayasa Mahkemesi'nin 26 Mart 2026 tarihli E.2025/18, K.2026/66 sayılı kararına ve bu kararın 16 Temmuz 2026 tarihli, 33311 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan tam metnine dayanan genel bilgilendirme amaçlı bir içeriktir. Somut bir dava veya soruşturma dosyasındaki etkileri farklılık gösterebilir. Ceza muhakemesi süreciniz, tebligat işlemleriniz veya noterlik uygulamalarıyla ilgili hukuki destek için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.