Kısa cevap: Değişti ve önemli ölçüde yumuşadı. 29 Temmuz 2026 tarihli ve 33324 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Ücretli Karayollarda Yabancı Plakalı Araçlara Ait Geçiş Ücretleri ve İdari Para Cezaları ile Cezaların Tahsiline İlişkin Yönetmelik", 17 Şubat 2017 tarihli ve 29982 sayılı eski yönetmeliği tamamen yürürlükten kaldırarak yerine geçti. En kritik değişiklik cezalandırma biçiminde: eski düzenlemede ödemesiz geçiş tespit edildiğinde tek seferde geçiş ücretinin 10 katı ceza kesilirken, yeni yönetmelik süreye bağlı kademeli bir ceza sistemine geçti. Yönetmelik yayımı tarihinde, yani 29 Temmuz 2026'da yürürlüğe girdi.
Yönetmeliğin Künyesi
| Bilgi | Ayrıntı |
|---|---|
| Yayımlayan kurum | Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı |
| Resmî Gazete tarih ve sayısı | 29 Temmuz 2026, Sayı 33324 |
| Dayanak | 25/6/2010 tarihli, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun |
| Yürürlükten kaldırılan | 17/2/2017 tarihli, 29982 sayılı önceki yönetmelik |
| Yürürlük tarihi | Yayımı tarihi, 29 Temmuz 2026 |
| Yürütme | Ulaştırma ve Altyapı Bakanı |
Eski ve Yeni Yönetmeliğin Karşılaştırması
Aşağıdaki tablo, 2017 tarihli düzenleme ile 2026 tarihli yeni yönetmelik arasındaki başlıca farkları özetlemektedir.
| Konu | Eski yönetmelik (2017) | Yeni yönetmelik (2026) |
|---|---|---|
| Ceza sistemi | Tek kademeli: ödemesiz geçiş tespit edilince doğrudan geçiş ücretinin 10 katı ceza | Kademeli: 16-45 gün arası ücret + 1 katı, 46. günden sonra ücret + 4 katı |
| Ceza muafiyeti | İlk 15 gün içinde ödeyene ceza uygulanmaz | Aynı şekilde korunmuş, ilk 15 gün yine ceza yok |
| Özel işletmeci payı | Ayrıca düzenlenmemiş | Özel işletmeli yollarda tahsilatın %60'ı Genel Bütçeye, %40'ı işletmeciye aktarılıyor |
| Veri paylaşımı | KGM verileri Gümrük Bakanlığına, ihlal verileri 15 gün sonra Gelir İdaresi Başkanlığına iletiliyordu | KGM verileri Hazine Müsteşarlığı ve Ticaret Bakanlığı sistemlerine iletiliyor |
| Sınır kapısında ödeme yöntemi | Ayrıca belirtilmemiş | Banka kartı veya nakit ödeme açıkça kabul ediliyor |
| HGS hesap açma kanalı | Ayrıca belirtilmemiş | PTT şubeleri ve anlaşmalı kuruluşlar üzerinden açılabileceği netleştirilmiş |
Yeni Ceza Sistemi Nasıl İşliyor?
Yönetmeliğin 6. maddesi, geçiş ücretini ödemeden ücretli karayolundan geçen yabancı plakalı araçlar için üç aşamalı bir yapı öngörüyor:
| Süre | Uygulanan tutar |
|---|---|
| Geçişten itibaren ilk 15 gün | Yalnızca geçiş ücreti, ceza yok |
| 16 ila 45 gün arası | Geçiş ücreti + ücretin 1 katı tutarında idari para cezası (toplamda ücretin 2 katı) |
| 46. günden itibaren | Geçiş ücreti + ücretin 4 katı tutarında idari para cezası (toplamda ücretin 5 katı) |
Eski yönetmelikte bu ayrım yoktu. 2017 tarihli düzenlemede ödemesiz geçiş tespit edilip 15 günlük süre kaçırıldığında, tek seferde geçiş ücretinin 10 katı ceza uygulanıyordu. Yeni sistemde ise ilk 45 gün içinde ödeme yapan sürücü çok daha düşük bir bedelle (toplamda 2 kat) süreci kapatabiliyor, cezanın ağırlaşması yalnızca 46 günü aşan gecikmelerde söz konusu oluyor. Kısacası düzenleme, hızlı ödeyeni ödüllendiren, sürüncemede bırakanı ise yine caydırıcı biçimde cezalandıran bir mantığa oturtulmuş.
Cezalandırma, tebliğ tarihinde yapılmış sayılıyor; bu nedenle sürecin başlangıcını izlemek açısından tebligat tarihinin doğru tespiti önem taşıyor.
İdari para cezalarında tahsil sürecinin nasıl işlediğini, ödeme emrine karşı hangi hâllerde dava açılabileceğini İtiraz Ettiğiniz Trafik Cezası İçin Ödeme Emri Gönderilemez: Danıştay'ın 4 Temmuz 2026 Kararı başlıklı yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.
Geçiş Ücretinin Ödenmesi ve HGS Abonelik Süreci
Yönetmeliğin 4. ve 5. maddelerine göre yabancı plakalı araçlar, ücretli karayollarından geçerken Geçiş Ücretleri Tarifesine göre ödeme yapmakla yükümlüdür. Bunun için araç sahibinin geçiş ücreti toplama sistemlerinden birine abone olması ve hesabında yeterli bakiye bulundurması esastır. Yeni yönetmelik, HGS hesaplarının PTT şubeleri ve anlaşmalı kuruluşlar aracılığıyla açılabileceğini açıkça belirterek bu süreci netleştirmiştir.
Madde 7 uyarınca kullanıcılar, abone oldukları sisteme ait giriş ve çıkış şeritlerini kurallara uygun kullanmakla yükümlüdür. Yanlış şerit kullanımı da ihlalli geçiş kapsamına girebilir.
Sınır Kapısında Ödeme ve Çıkış İzni
Madde 8, sınır kapılarında ödemesi tamamlanmamış geçiş ücreti veya cezası bulunan araçların ülkeyi terk edemeyeceğini öngörüyor; gümrük idareleri bu durumda araç çıkışına izin vermiyor. Yeni yönetmelik, sınır kapılarında ödemenin banka kartı veya nakit olarak yapılabileceğini açıkça düzenleyerek uygulamadaki belirsizliği gidermiş durumda. Bu, özellikle transit geçiş yapan veya ülkeden kısa süreli ayrılacak yabancı plakalı araç sürücüleri için pratik önem taşıyor; sınırda beklenmedik bir borç çıkması hâlinde ödeme yöntemi konusunda tereddüt yaşanmayacak.
Tahsilat Nereye Gidiyor? Özel İşletmeci Payı Yeni Bir Konu
Madde 11'e göre tahsilat, yolun işletme biçimine göre iki farklı şekilde paylaştırılıyor:
- KGM yönetimindeki yollarda: Geçiş ücreti Karayolları Genel Müdürlüğü'ne, kesilen cezalar ise Genel Bütçeye gelir kaydedilir.
- Özel işletmeciler tarafından işletilen yollarda: Tahsil edilen tutarın %60'ı Genel Bütçeye, %40'ı işletmeciye aktarılır.
Bu ikinci ayrım, 2017 tarihli yönetmelikte yer almıyordu. Aradan geçen dönemde özel işletmeli otoyol ve köprü sayısının artmasıyla birlikte, gelir paylaşımının açıkça düzenlenmesi ihtiyacı doğmuş görünüyor.
Kimleri İlgilendiriyor?
Yönetmelik yalnızca turist araçlarıyla sınırlı değildir. Aşağıdaki grupların bu düzenlemeyi yakından takip etmesi gerekir:
- Türkiye'ye yabancı plakalı araçla giriş yapan turistler ve iş seyahati yapanlar
- Yurt dışında ikamet edip aracını yabancı plaka ile Türkiye'ye getiren gurbetçi vatandaşlar
- Uluslararası nakliye ve lojistik firmaları, transit geçiş yapan ticari araç filoları
- Sınır illerinde faaliyet gösteren gümrük müşavirleri ve acenteler
- Özel işletmeli otoyol ve köprü işletmecileri
Yabancı Plakalı Araç Sürücüleri İçin Öneriler
- Ülkeye girer girmez abonelik oluşturun. HGS hesabını PTT şubeleri veya anlaşmalı kuruluşlar üzerinden önceden açmak, ödemesiz geçiş riskini baştan ortadan kaldırır.
- Hesap bakiyesini takip edin. Yetersiz bakiyeyle yapılan geçiş de ihlalli geçiş sayılır.
- İlk 15 günü kaçırmayın. Fark edilmeyen bir geçiş varsa, cezasız ödeme için bu süre kritik önemdedir.
- 16-45 gün aralığında olsanız bile hemen ödeyin. Gecikme 46. günü geçtiğinde ceza 1 kattan 4 kata çıkıyor, fark büyük.
- Sınır kapısından çıkmadan önce borç sorgulaması yapın. Borç varsa banka kartı veya nakit ile yerinde ödeme mümkün, ancak bu son dakikaya bırakılmamalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Yabancı plakalı aracımla ücretli yoldan ödemesiz geçtim, kaç gün içinde ödemeliyim?
29 Temmuz 2026 tarihli yönetmeliğe göre geçişten itibaren ilk 15 gün içinde ödeme yaparsanız herhangi bir idari para cezası uygulanmaz. Yalnızca geçiş ücretini ödemeniz yeterlidir.
Ödemeyi geciktirirsem ceza ne kadar olur?
16 ila 45 gün arasında ödeme yaparsanız geçiş ücretine ek olarak ücretin 1 katı tutarında ceza uygulanır, yani toplamda ücretin 2 katını ödersiniz. 46. günden sonra ödeme yaparsanız ceza ücretin 4 katına çıkar, toplam tutar ücretin 5 katına ulaşır.
Eski yönetmelikteki 10 kat ceza hâlâ geçerli mi?
Hayır. 17 Şubat 2017 tarihli ve 29982 sayılı eski yönetmelik, 29 Temmuz 2026 tarihli yeni yönetmelikle tamamen yürürlükten kaldırılmıştır. Artık kademeli ceza sistemi uygulanmaktadır.
HGS hesabımı nereden açabilirim?
Yeni yönetmelik, PTT şubeleri ve anlaşmalı kuruluşlar aracılığıyla HGS hesabı açılabileceğini açıkça düzenlemiştir.
Ödemesiz geçişim varken sınır kapısından çıkabilir miyim?
Hayır. Ödemesi tamamlanmamış geçiş ücreti veya cezanız varsa gümrük idareleri araç çıkışına izin vermez. Sınır kapısında borcunuzu banka kartı veya nakit ile ödeyerek çıkış yapabilirsiniz.
Özel işletmeli bir köprü veya otoyoldan geçtiysem tahsilat nereye gidiyor?
Özel işletmeli yollarda tahsil edilen tutarın %60'ı Genel Bütçeye, %40'ı yolu işleten özel şirkete aktarılır. KGM yönetimindeki yollarda ise geçiş ücreti KGM'ye, ceza tutarı Genel Bütçeye gelir kaydedilir.
Değerlendirme
Yeni yönetmelik, yabancı plakalı araç sürücüleri açısından önemli bir yumuşama getiriyor: eski sistemde tek bir gecikme, doğrudan geçiş ücretinin 10 katı gibi ağır bir cezaya yol açabiliyordu. Kademeli yapı, hızlı ödeyene makul bir bedel sunarken, sürüncemede bırakanı yine caydırıcı biçimde cezalandırıyor. Bununla birlikte özel işletmeci gelir paylaşımının ilk kez düzenlenmesi ve kurumlar arası veri paylaşımının güncellenmesi, düzenlemenin yalnızca sürücüleri değil, yol işletmecilerini ve kamu kurumlarını da ilgilendiren kapsamlı bir yenileme olduğunu gösteriyor.
Uygulamada asıl belirleyici olan, ilk 15 ve 45 günlük sürelerin doğru takip edilmesidir. Bu süreler kaçırıldığında ödenecek tutar hızla katlanmaktadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Yabancı plakalı aracınız nedeniyle idari para cezası uygulandıysa veya tahsilat işlemine itiraz etmek istiyorsanız büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Av. Hakan Elçi