Sigorta Hukukunda En Çok Sorulan 5 Konu: Tazminat, Değer Kaybı, Tahkim ve Trafik Kazası (2026)

Kısa cevap: Sigorta şirketiniz tazminatı ödemiyor, geciktiriyor veya eksik ödüyorsa çaresiz değilsiniz. Önce şirkete yazılı başvurursunuz; sonuç alamazsanız Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkeme yolu açıktır. Bu rehber, sigortalıların en çok yaşadığı 5 konuyu — tazminatın ödenmemesi, araç değer kaybı, tahkim başvurusu, trafik kazası tazminatları ve DASK — sade bir dille ve güncel 2026 bilgileriyle özetliyor.

1) Sigorta Şirketi Tazminatı Ödemiyor veya Eksik Ödüyor: Ne Yapmalısınız?

Sigortalıların en sık karşılaştığı sorun budur. Şirket ya hiç ödeme yapmaz, ya hasarın gerçek değerinin altında bir teklif sunar, ya da poliçeyi öne sürerek "teminat dışı" gerekçesiyle reddeder. Oysa sigortacının ödeme yükümlülüğü kanunla belirli sürelere bağlanmıştır.

Sigortacı ne zaman ödemek zorunda?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1427. maddesine göre tazminat; rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesi ve şirketin incelemesinin tamamlanmasının ardından, her hâlde ihbardan en geç 45 gün sonra muaccel olur; yani ödenmesi gereken hâle gelir. Bu süre geçtiği hâlde ödeme yapılmazsa şirket temerrüde düşer ve gecikilen tutar için temerrüt faizi işlemeye başlar.

Zorunlu Trafik Sigortası'nda (ZMSS) süre daha kısadır: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesi uyarınca, gerekli belgeler eksiksiz olarak şirkete ulaştıktan sonra tazminat 8 iş günü içinde ödenir. Kısacası hangi süre sigortalı lehine ise o uygulanır.

Adım adım izlenecek yol

• 1. Yazılı başvuru yapın. Hasarı ve talebinizi belgeleriyle (poliçe, kaza/ekspertiz raporu, fatura, Tramer kaydı vb.) birlikte şirkete yazılı olarak iletin; teslim tarihini ve kaydını saklayın.
• 2. Süreyi takip edin. Şirketin yasal cevap/ödeme süresini bekleyin. Ret gelirse gerekçesini yazılı olarak isteyin.
• 3. Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurun. Ödeme yapılmaz veya eksik yapılırsa hızlı ve düşük maliyetli bu yolu tercih edebilirsiniz.
• 4. Gerekirse dava açın. Tahkim uygun değilse doğrudan tazminat davası yolu da açıktır.
• 5. Faiz talebini unutmayın. Geciken tutar için temerrüt faizini de ayrıca isteyebilirsiniz.

Önemli uyarı: Eksik ödemeyi, "fazlaya ilişkin haklarım saklıdır" şerhi (ihtirazi kayıt) koymadan ve ibraname imzalayarak kabul ederseniz, kalan hakkınızı istemeniz zorlaşabilir. İmzalamadan önce mutlaka danışın. Uygulamada sigorta şirketleri, avukat aracılığıyla yapılan taleplerde daha hızlı ve gerçek tutara yakın ödeme yapma eğilimindedir.

2) Araç Değer Kaybı Tazminatı: Kaza Sonrası Gözden Kaçan Hak

Aracınız kaza sonrası tamir edilse bile, "hasar kaydı" oluştuğu için ikinci el piyasa değeri düşer. İşte bu düşüş araç değer kaybı tazminatıdır ve çoğu sürücünün talep etmeyi unuttuğu gerçek bir zarardır.

Değer kaybını kim öder?

Değer kaybı, kazada kusurlu olan tarafın Zorunlu Trafik Sigortası şirketinden istenir. Kendi kasko poliçeniz, içine özel bir "değer kaybı teminatı" eklenmediği sürece bu zararı karşılamaz.

Değer kaybı almanın temel şartları

• Kusur durumu: Tam kusurlu olmamanız gerekir. Kusursuz veya kısmi kusurluysanız, karşı tarafın kusuru oranında talep edebilirsiniz.
• Önceki hasar: Aracın hasar gören bölümü daha önce başka bir kazada hasar görmemiş/onarılmamış olmalıdır.
• Ağır hasar / pert: Araç pert (tam hasar) olmamalı; onarılabilir bir hasar bulunmalıdır.
• Kilometre: 2021'deki değişiklikle 165.000 km sınırı kaldırılmıştır; bugün kilometreye bakılmaksızın talep edilebilir. Kilometre yalnızca hesaplanacak tutarı etkiler.

Değer kaybı nasıl hesaplanır?

Tutar genel olarak aracın kaza öncesi piyasa değeri × hasar/onarım büyüklüğü × değer kaybı katsayısı mantığıyla; aracın markası, yaşı, kilometresi ve hasarın niteliği dikkate alınarak bir eksper tarafından belirlenir. Orijinal parçayla, yetkili serviste yapılan onarımda değer kaybı düşer; yan sanayi parça veya niteliksiz onarımda artar.

Süre uyarısı: Değer kaybı talebi, zararı ve sorumluyu öğrendiğiniz tarihten itibaren 2 yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren 10 yıl içinde yapılmalıdır. Süre dolarsa hakkınız zamanaşımına uğrar.

3) Sigorta Tahkim Komisyonu: Mahkemeye Göre Hızlı ve Ucuz Yol

Sigorta uyuşmazlıklarında klasik mahkeme süreci 2-3 yıl sürebilir. Sigorta Tahkim Komisyonu ise sigortalı ile şirket arasındaki anlaşmazlıkları, uzman hakemler eliyle çok daha hızlı çözmek için kurulmuştur.

Başvuru koşulları

• Önce şirkete yazılı başvuru şarttır. Tahkime doğrudan gidilemez; önce sigortacıya başvurup sonuç alamamış olmanız gerekir.
• Ret veya sessizlik. Şirket talebinizi reddeder ya da yasal süre içinde (kural olarak 15 gün) cevap vermezse tahkim yolu açılır.
• Online başvuru. Başvuruyu, gerekli belgeleri yükleyerek sigortatahkim.org üzerinden çevrim içi yapabilirsiniz.

Neden tahkim tercih edilir?

• Hız: Uyuşmazlıklar genellikle 4-6 ay içinde kesin karara bağlanır.
• Düşük maliyet: Başvuru ücretleri, mahkeme masraflarına göre düşüktür.
• Uzmanlık: Kararı, sigorta konusunda uzman hakemler verir.

2026 güncel eşik: Uyuşmazlık tutarı 35.000 TL'nin altında ise hakemin verdiği karar kesindir; İtiraz Hakem Heyeti'ne başvuru mümkün değildir. Bu tutarın üzerindeki kararlara ise itiraz edilebilir. Eşikler her yıl tebliğ ile güncellenebildiğinden, başvuru öncesi güncel tutarı teyit etmekte fayda vardır.

4) Trafik Kazası Tazminatı: Maddi ve Manevi Haklarınız

Bir trafik kazasında yalnızca aracın hasarı değil, bedensel ve manevi zararlar da tazmin edilebilir. Hangi kalemin nereden isteneceğini bilmek, hak kaybını önler.

• Tedavi giderleri: Hastane, ameliyat, ilaç ve rehabilitasyon masrafları — Zorunlu Trafik Sigortası'ndan poliçe limiti dahilinde karşılanır.
• İş göremezlik / maluliyet tazminatı: Geçici veya sürekli çalışma gücü kaybı — Zorunlu Trafik Sigortası ve kusurlu taraftan istenir.
• Destekten yoksun kalma tazminatı: Ölüm hâlinde, desteğinden yoksun kalan yakınların zararı — Zorunlu Trafik Sigortası ve kusurlu taraftan istenir.
• Araç hasarı ve değer kaybı: Onarım bedeli ve ikinci el değer düşüşü — kusurlu tarafın Zorunlu Trafik Sigortası'ndan istenir.
• Manevi tazminat: Yaşanan acı, elem ve üzüntü — kural olarak zorunlu trafik sigortası kapsamı dışındadır; kusurlu sürücü, araç işleteni veya işverenden istenir.

Süre uyarısı: Trafik kazası tazminatlarında zamanaşımı kural olarak 2 yıl / 10 yıldır. Ancak fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa (örneğin taksirle yaralama veya öldürme), daha uzun olan ceza zamanaşımı süresi uygulanır. Bu, hakkınızı kurtarabilecek kritik bir ayrıntıdır.

5) DASK ve Deprem Sigortası: Neyi Karşılar, Neyi Karşılamaz?

Zorunlu Deprem Sigortası (DASK), meskenler için zorunludur; ancak birçok kişi kapsamını yanlış bilir. DASK yalnızca binanın kendisini güvence altına alır.

DASK'ın karşıladıkları: Depremin ve deprem kaynaklı yangın, infilak, tsunami ve yer kaymasının binaya (temel, taşıyıcı sistem, duvarlar, çatı, merdiven vb.) verdiği doğrudan maddi zararlar.

DASK'ın karşılamadıkları: Ev eşyası ve elektronik eşyalar, can kayıpları ve bedeni zararlar, kâr kaybı ve iş durması, kira kaybı ile alternatif konaklama giderleri ve deprem dışındaki çoğu risk.

2026 teminat tutarı: DASK azami teminat tutarı, yapı tipi ayrımı yapılmaksızın 2.095.462 TL olarak belirlenmiştir. Konutunuzun değeri bunun üzerindeyse veya eşya ile kira kaybı gibi kalemleri de güvence altına almak istiyorsanız, isteğe bağlı konut sigortası ile ek teminat yaptırmanız gerekir. Depremin de dahil olduğu daha geniş bir "Zorunlu Afet Sigortası (ZAS)" çalışması gündemdedir; ancak bu yazının tarihinde ZAS henüz yürürlüğe girmemiş, mevcut DASK uygulaması geçerliliğini sürdürmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sigorta şirketi tazminatı ödemezse ne yapmalıyım?

Önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapın. Şirket, belgeler tamamlandıktan sonra kural olarak en geç 45 gün (zorunlu trafik sigortasında belgelerin eksiksiz ulaşmasından itibaren 8 iş günü) içinde ödeme yapmak zorundadır. Ödeme yapılmaz veya eksik yapılırsa Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilir ya da tazminat davası açabilirsiniz; gecikilen tutar için temerrüt faizi de talep edebilirsiniz.

Araç değer kaybını kim öder ve nasıl alınır?

Değer kaybı, kazada kusurlu olan tarafın Zorunlu Trafik Sigortası şirketinden istenir; kaskodan değil (poliçeye özel değer kaybı teminatı eklenmediyse). Kusursuz veya az kusurlu olmanız, aracınızın ilgili bölümünün daha önce hasar görmemiş olması ve aracın pert olmaması gerekir. Kusurlu tarafın sigortacısına başvurulur ve tutar eksper incelemesiyle belirlenir. Talep, kazayı ve sorumluyu öğrendiğiniz tarihten itibaren 2 yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren 10 yıl içinde yapılmalıdır.

Sigorta Tahkim Komisyonu'na nasıl ve ne zaman başvurulur?

Önce sigorta şirketine yazılı başvuru zorunludur. Şirket 15 gün içinde cevap vermez ya da talebinizi reddederse, sigortatahkim.org üzerinden online başvuru yapabilirsiniz. Uyuşmazlıklar genellikle 4-6 ay içinde kesin karara bağlanır. 2026 itibarıyla tutarı 35.000 TL'nin altındaki uyuşmazlıklarda hakem kararı kesindir; itiraz yolu kapalıdır.

Trafik kazasında hangi tazminatları isteyebilirim?

Maddi tazminat olarak tedavi giderleri, geçici veya sürekli iş göremezlik (maluliyet) tazminatı, ölüm hâlinde destekten yoksun kalma tazminatı ve araç hasarı ile değer kaybı istenebilir. Bedeni zararlar Zorunlu Trafik Sigortası poliçe limitine kadar sigortacıdan karşılanır. Manevi tazminat ise kural olarak zorunlu trafik sigortası kapsamı dışında olup kusurlu sürücü, araç işleteni veya işverenden istenir.

DASK neyi karşılar, neyi karşılamaz?

DASK yalnızca binanın kendisinde; deprem ve depremin yol açtığı yangın, infilak, tsunami ve yer kaymasının doğrudan neden olduğu maddi zararları karşılar. Ev eşyası, can kayıpları, kâr kaybı ve kira kaybı kapsam dışıdır; bunlar için isteğe bağlı konut sigortası gerekir. 2026 yılı için azami teminat tutarı 2.095.462 TL'dir; bu tutarın üzerindeki zararlar için ek sigorta yaptırılmalıdır.

Bu işlemleri avukatsız kendim yapabilir miyim?

Yasal olarak mümkündür. Ancak eksper raporlarının değerlendirilmesi, kusur oranının ve zamanaşımının doğru hesaplanması teknik konulardır; hatalı bir adım hak kaybına yol açabilir. Özellikle bedeni zarar ve yüksek tutarlı uyuşmazlıklarda profesyonel destek önerilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat, tebliğ ile belirlenen tutarlar ve içtihatlar zaman içinde değişebilir; her uyuşmazlık kendi somut şartları içinde değerlendirilmelidir. Sigorta tazminatı, araç değer kaybı veya trafik kazası tazminatıyla ilgili bir sorun yaşıyorsanız büromuzla iletişime geçebilirsiniz.